MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.11.2014 gününde verilen dilekçe ile meraya elatmanın önlenmesi, kal ve eski hale getirme bedelinin tahsili talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 10.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün evrak incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı Hazine vekili, davalının 152 sayılı mera parselinin, 8347 metrekarelik kısmı üzerine zeytin dikmek ve buğday ekmek suretiyle müdahale ettiğini belirterek müdahalenin önlenmesine, ağaçların kaline ve taşınmaz üzerindeki buğday ve zeytin ağaçları dahil her türlü muhtesatın kal'ine, ve 1.168,54TL eski hale getirme bedelinin 04.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı, dava konusu taşınmazı 35 yıldır ekip biçtiğini, ecrimisil bedellerini hazineye ödediğini, daha önce kiraya verilen yerin mera olarak vasıflandırılmasının yersiz olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulü ile davalının 134 ada 157 parsel sayılı taşınmazın Fen Bilirkişisi ...'nin 25.11.2015 tarihli raporuna ekli krokide A harfi ile gösterilen 6055,39m²' lik kısma zeytin ağaçı dikmek, B harfi ile gösterilen 2287,12 m²'lik kısmı kullanmak suretiyle yapmış olduğu elatmanın önlenmesine, söz konusu raporda A harfi ile gösterilen 6055,39m² lik kısım üzerinde bulunan zeytin ağaçlarının kaline, dava konusu yerin ıslah edilerek eski hale getirme bedeli 1.168,54TL'nin 04.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.
Hükmü davalı temyiz etmiştir.
Davacı,152 sayılı taşınmazın mera olduğu iddiasına dayanarak el atmanın önlenmesi, kal ve eski hale getirme bedelini istemiştir. Dosya içinde bulunan kayıtlardan dava konusu taşınmazın ham toprak vasfı ile Hazine adına kayıtlı olduğu ve mera komisyonu tarafından mera çalışmaları yapılarak mera kapsamına alındığı ancak mera tahsis kararının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davalının uzun yıllar ham toprak vasıflı dava konusu taşınmazı kullandığı ve bu kullanıma karşı da ecrimisil ödediği idare tarafından bildirilmiştir
Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu alınan uzman bilirkişi raporunda taşınmaz üzerinde bulunan davalıya ait zeytin ağaçların yaş ve miktarı tespit edilmiş ve bunlarında kaline karar verilmiştir.
Taşınmaz üzerindeki ağaçların durumu TMK 729. maddesinin yaptığı gönderme sebebi ile Yasanın 722 ve 723 .maddeleri kapsamında değerlendirilmesi gerekir. Hiç kuşkusuz,152 parsel üzerindeki ağaçlar sökülüp götürülürse hayatiyetini kaybedecek, ekonomik değer taşımaları nedeniyle de aşırı zarar ortaya çıkacaktır. Sökülüp götürülmemesi durumunda ise taşınmaz sahibi olan davacı sebepsiz zenginleşecektir.
TMK 729. maddesinde "Bir kimse başkasının fidanını kendi arazisine ya da kendisinin veya bir üçüncü kişinin fidanını başkasının arazisine dikerse, başkasının malzemesini kullanarak yapılan yapılara veya taşınır yapılara ilişkin hükümler bunlar hakkında da uygulanır." ,TMK 722 maddesinde"Bir kimse kendi arazisindeki yapıda başkasının malzemesini ya da başkasının arazisindeki yapıda kendisinin veya bir başkasının malzemesini kullanırsa, bu malzeme arazinin bütünleyici parçası olur. Ancak, sahibinin rızası olmaksızın kullanılmış olan malzemenin sökülmesi aşırı zarara yol açmayacaksa, malzeme sahibi, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere bunların sökülüp kendisine verilmesini isteyebilir. Aynı koşullar altında arazinin maliki de, rızası olmaksızın yapılan yapıda kullanılan malzemenin, gideri yapıyı yaptırana ait olmak üzere sökülüp kaldırılmasını isteyebilir." yine TMK 723.maddesinde "Malzeme sökülüp alınmazsa arazi maliki, malzeme sahibine uygun bir tazminat ödemekle yükümlüdür. Yapıyı yaptıran arazi maliki iyiniyetli değilse hakim, malzeme sahibinin uğradığı zararın tamamının tazmin edilmesine karar verebilir. Yapıyı yaptıran malzeme sahibi iyiniyetli değilse, hakimin hükmedeceği miktar bu malzemenin arazi maliki için taşıdığı en az değeri geçmeyebilir." hükmünü içermektedir.
Mahkemece kaline karar verilen ağaçlar hakkında yukarıda belirtilen hükümler gereğince bir değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin alınan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 03.02.2021 tarihinde oy birliği ile karar verildi.