MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 20.06.2011 gününde verilen dilekçe ile meraya elatmanın önlenmesi, kullanımı ile ilgili muarazanın men'i talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 03.12.2014 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı ve müdahil vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacı idare, ... Belediye Başkanlığı ile davalı köyün komşu olduğunu, davacı kasabanın idari sınırları içerisinde bulunan ve kadimden beri mera ve yaylak olarak kullanılan ... mevkiinde 104 ada 103 parsel ve 104 ada 1 sayılı parsellerin davalı köyün kadastro çalışma alanı içerisinde kaldığını, taşınmazların davacı tarafından kadimden beri mera ve yaylak olarak kullanıldığını ileri sürerek dava konusu mera-yaylak alanına davalı tarafın müdahalesinin men'ine ve kullanımı ile ilgili muarazanın giderilmesine karar verilmesini istemiştir.Davalı, 104 ada 1 parsel sayılı taşınmazın orman olduğunu ve tespitine itiraz edilmediğini,103 parselin ise kadastro tespitinde kendi köyleri adına mera olarak sınırlandırıldığını, 3091 sayılı Kanun gereği işlem yapılmak üzere kaymakamlığa başvurduklarını, davacı tarafın bu işlemi engellemek için eldeki davayı açtığını belirterek davanın reddini savunmuştur.Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.Hükmü davacı ... vekili ve müdahil ... temyiz etmiştir.Davalı tarafın diğer temyiz itirazlarına gelince;1- Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre dava konusu 104 ada, 1 parsel sayılı taşınmazın orman olduğu anlaşıldığından davacının temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.2-Dava, kadim mera iddiasına dayalı elatmanın önlenmesi ve kullanımı ile ilgili muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir. Dava konusu taşınmazların kullanımı ile ilgili muarazanın giderilmesi istendiğine göre taşınmazların aidiyetinin ve kullanım durumunun tespiti, sonucuna göre elatmanın önlenmesine karar verilmesi gerekir.
Yargılama aşamasında, 6360 sayılı Kanun gereği davacı ... Belediye Başkanlığı köy statüsüne alınmış, yerine davaya ... katılmış, davacı sıfatı devam etmiştir. ... de davaya davacı yanında müdahil olmuştur.Mahkemece mahallinde keşif yapılmış, tarafların dava konusu merayı birlikte kullandıkları, davalının bir müdahalesinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Dava konusu, 104 ada 103 parsel sayılı taşınmaz 30.01.2008 tarihinde mera vasfı ile davalı... Köyü adına sınırlandırılmıştır. Davalı ... Köyü 2011/4 D.iş sayılı dosyasında davacı tarafın meralarına tecavüz ettiğinden söz ederek tespit isteminde bulunmuştur. Yine davalı köy, meralarına tecavüz nedeniyle Kaymakamlığa başvurmuş ve 3091 sayılı Kanun gereği müdahalenin menini istemiş, talebinin reddi üzerine İdare Mahkemesinde işlemin iptali davası açmış, dava reddedilmiştir. Tüm bu işlemler ve dava sırasında davalının dava konusu taşınmazlarda müstakiliyet iddiasında bulunması davalının meranın kullanımı konusunda muaraza çıkardığını gösterir. Bu nedenle taraflar arasındaki muarazanın hükmen çözülmesi gerekirken merayı halen ortak kullandıkları ve davalının müdahale etmediğinden söz edilerek davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Bilindiği gibi mera, yaylak ve kışlak davalarında, tahsise ya da kadim kullanma hakkına dayanılabilir. Tahsise dayanıldığında, dayanak belgelerin, ayrıca karşı tarafın savunmasında ileri sürdükleri kayıtların tüm geldileri ile birlikte merciinden getirtilmesi, kadimlik iddiası varsa bu hususun araştırılması, gerektiğinde köyün kuruluş tarihinin İçişleri Bakanlığından sorulması ve köyün kadim ya da muhdes olup olmadığının saptanması gerekir.Keşifte dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıkların çekişmeli mera veya yayla ile herhangi bir yararlanma ilişkisi bulunmayan, yansız anlatımda bulunabilecek, yöreyi iyi bilen ve çevre köy ya da kasabalarda yaşayan yaşlı kişilerden seçilmesi gerekir.Mahkemece yapılacak keşifte; tahsise dayanılıyorsa tahsis kayıtlarının yerel bilirkişi ve tanıklar aracılığı ile uygulanması, dava konusu yeri kapsayıp kapsamadığının belirlenmesi, taşınmazın mera olmadığı iddiasının bulunması halinde varsa çevre taşınmazlara ait kayıtlar da uygulanarak dava konusu yeri ne şekilde okuduğunun çevre taşınmazlarla toprak yapısı kıyaslanarak uzman bilirkişiler aracılığı ile uyuşmazlığa konu yerin ve niteliğinin saptanması gerekir.Kadimlik iddiasında ise, yerel bilirkişi ve tanıklara taşınmazın kim tarafından ve ne şekilde kullanıldığı ve sınırları sorularak sonuca gidilmelidir. Eğer 104 ada 103 parselin müşterek mera olduğu tespit edilirse meranın müşterek kullanım hakkının tespiti ile müşterek kullanım hakkına elatmanın önlenmesine karar verilmelidir.Yukarıda değinilen ilkeler gözardı edilerek, noksan inceleme ve araştırmayla yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.SONUÇ: Yukarıda 1. bentte yazılı nedenlerle davacının temyiz itirazlarının reddine; 2. bentte yazılı nedenlerle temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, istek halinde temyiz harcının yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 13.12.2017 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy