MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
İLK DERECE
MAHKEMESİ : ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.03.2016 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.05.2017 tarihli hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davalılar vekilleri tarafından talep edilmiştir. ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf talebinin esastan reddine dair verilen kararın davalı ... İnal vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içeriğindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
K A R A R
Davacılar vekili, 30.03.2014 tarihinde vefat eden ...'nun terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile mirasın hükmen reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davalının ...’da oturması nedeniyle mahkemenin yetkisiz bulunduğunu, murisin ölümü ile mirasçılara ödeme emri tebliğ edildiğini ve mirasçıların süresinde itiraz etmediğinden borcun kesinleştiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın 3 aylık yasal süresi içerisinde açılmadığını, ölüm halinde vergi borçlarının son bulmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, terekenin borca batık olmadığını, murisin vefatından sonra mirasçılarına ödeme emri tebliğ edildiğini, mirasçıların ödeme emrine itiraz etmediğini ve icra dosyasına ödemede bulunduklarını, bu yönden mirasçıların dava açmakta kötü niyetli olduklarını, icra dosyasına ödemede bulunarak terekeyi sahiplenmiş olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne verilmiştir.
Hükmün istinaf yoluyla incelenmesi davalı ... vekili ve davalı ... vekilince talep edilmiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesince istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz etmiştir.
Dava, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar Türk Medeni Kanunu'nun 610. maddesinde yazılı aykırılık da bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir. Türk Medeni Kanunu'nun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.
Yerel mahkemece davanın kabulüne, bölge adliye mahkemesince de istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiş ise de, yerel mahkemece yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir. Aksi halde terekenin borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, trafik tescil müdürlüğü, vergi daireleri, belediyeler, tapu müdürlüğü v.b. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi gerekir.
Somut olayda, yerel mahkemece, murisin ölüm tarihi (29.01.2008) baz alınarak muris adına kayıtlı araç bulup bulunmadığının ilgili emniyet müdürlüğünden sorulmadığı, vergi borcunun murisin terk mükellefiyeti bulanan şehir içi minibüs, dolmuş banliyö taşımacılığı faaliyetinden kaynaklandığı anlaşıldığı, bu itibarla murise ait araç ve hattının ölüm tarihi itibariyle akıbetinin araştırılmadığı, yine bu bağlamda davacıların TMK 610. maddesi kapsamında kalacak davranışlarda bulunup bulunmadığı üzerinde durulmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi ve bölge adliye mahkemesince de istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle HMK 373/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, dosyanın İLK DERECE MAHKEMESİNE, kararın bir örneğinin ilgili Bölge Adliye Mahkemesi Dairesine GÖNDERİLMESİNE, 25.03.2019 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy