MAHKEMESİ:Ticaret Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.10.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan muhakeme sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 18.07.2017 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili ve davalı ... Belediyesi vekili ve duruşmasız olarak incelenmesini davalı vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 04.12.2018 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı vekili Av. ... ile karşı taraftan davalı ... vekili Av. ... ve davalı kooperatif birliği vekili Av. ... geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Açık duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
KA R A R
Davacı kooperatif vekili, müvekkilinin davalı ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliğinin üyesi olduğunu, birliğe üye olan kooperatiflere tahsis edilmek üzere arsa ofisi aracılığı ile diğer davalı ... Belediye Başkanlığı adına kayıtlı olan dava konusu taşınmazların üst birlik adına tahsis edildiğini, ana sözleşme gereğince tüm edimlerin yerine getirildiğini belirterek, dava konusu 4326 ada 1 ve 2 parseller ile 4356 ada 1 parselin tapu kayıtlarının iptali ile adına tescilini istemiştir.
Davalı ..., kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği vekili, davacı kooperatifin ana sözleşmeden kaynaklanan edimlerini ihtarnamelere rağmen yerine getirmediğini, davacının birlik üyeliğinden çıkma kararı aldığını ve bu kararın birlik yönetim kurulu kararı ile de kabul edildiğini belirterek, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece davanın kısmen kabulü ile, 4356 ada 1 parsel sayılı taşınmazın davacı adına tesciline, diğer iki parsel yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmü davalılar temyiz etmiş, karar Dairemizin 29.12.2008 tarihli 2008/12756 Esas 2008/15886 Karar sayılı ilamı ile davacı kooperatifin yapılan tahsise dayalı olarak taşınmazın adına tescilini isteyebilmesi için Konut Yapı Kooperatifi Birliği Ana Sözleşmesinin "Hizmet Karşılığı Alınacak Ücret" başlığını taşıyan 11. maddesi ve yine "arsa tahsis koşulları" başlığını taşıyan 22. maddesinin 3. bendi uyarınca yapması gereken ödemeleri ve ana sözleşme ile genel kurullarda üyeler tarafından yapılması kararlaştırılan bütün ödemeleri yapmış bulunması, kısaca edimlerini bütünüyle yerine getirmiş olması gerektiği belirtilerek, karar bozulmuştur.
Mahkemece bozma ilamına uyulmuş, dava kısmen kabul edilmiştir. Davalıların temyizi üzerine bu defa Dairemizin 29.12.2010 tarihli 2010/13112 Esas 2010/14815 Karar sayılı ilamı ile “...mahkemenin hükme dayanak yaptığı ve davacı kooperatifi alacaklı çıkartan bilirkişilerin 30.04.2010 tarihli raporları bozma kararında vurgulanan hususların hiçbirini kapsamamaktadır. Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, yeni bir bilirkişi kurulu oluşturulmak suretiyle gerek duyulursa davacı kooperatif ile davalı üst birlik kooperatifinin defter ve kayıtlarından yararlanarak davacının, ana sözleşme ve genel kurul kararlarında yapılması kararlaştırılan ödemeler sebebiyle davalı üst birlik kooperatife yapması gereken ödemeleri Yargıtay denetimine olanak sağlayacak şekilde saptamak, belirlenen ödeme miktarını davacıya uygun bir süre verilerek depo ettirmek, bunun sonucuna uygun bir hüküm kurmak olmalıdır.” gerekçeleriyle karar ikinci kez bozulmuştur.
Mahkemece bu bozma ilamına da uyulmuş, davanın kısmen kabulüne, 4356 ada 1 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, 68.176,63TL'nin karar kesinleştiğinde davalı Kooperatifler Birliğine ödenmesine karar verilmiş, davacı vekili ve davalılar vekillerinin hükmü temyizi üzerine bu defa Dairemizin 29.03.2013 tarihli 2013/1120 Esas, 2013/4929 Karar sayılı ilamı ile "...Davalı Kooperatifler Birliğinin 21.06.2012 tarihli yazılı beyanı ve ekli belgesinde, birliğin pasiflerinde yer aldığı belirtilen 3.587.799,21TL genel giderler, 366.443,66TL stoklar, 1.817.723,21TL yıllara yaygın inşaat ve onarım maliyetleri ve 4.038.785,01TL duran varlıklara yönelik itirazları değerlendirilmemiş, bilirkişi raporu ile kayıtlardaki bu çelişkiler giderilmemiştir. Bu sebeple, yeniden oluşturulacak bilirkişi kurulundan hesaplama yöntemine yönelik itirazların da kalem kalem gösterilmesi suretiyle, Yargıtay denetimine elverişli rapor alınması ve oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken bozma ilamına uyulmasına rağmen yeni bir bilirkişi kurulu oluşturulmayıp önceki raporu itiraza uğrayan bilirkişi kurulunun denetime elverişli olmayan ek raporuna itibar edilerek karar verilmesi doğru görülmemiş..." gerekçesiyle karar üçüncü kez bozulmuştur.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne, davacı kooperatif adına ilk tahsislerin geçerli olduğuna ve başkaları adına tahsis edilmiş taşınmazlar yönünden davacının davalı ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği aleyhine tazminat ve alacak davası açma hakları saklı kalmak kaydıyla; davacı yanca dava tarihi 18.10.2004 tarihi itibariyle asıl alacak 251.281,00TL, dava tarihine kadar genel kurul kararı uyarınca yıllık reeskont faizi oranında 37.692,15,00TL faizi olmak üzere toplam 288.973,15TL'nin (68.176,63,00TL'si mahkeme veznesine depo edilmiştir.) davalı ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği adına depo edilmesi kaydıyla; 4356 ada, 1 parsel no'lu taşınmazın davalı ... Belediyesi adına olan tapu kaydının iptali ile taşınmazın davacı ... Çiftlikevleri Konut Yapı Kooperatifi adına tapuya kayıt ve tesciline, 251.281,00TL davalı birlik ana alacağına dava tarihinden itibaren reeskont faizi oranında ve fakat genel kurul kararları uyarınca faiz işletilmesine, davacı yanın sair taleplerinin reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacı vekili, davalı ... Belediyesi vekili ve davalı ... Konut Yapı Kooperatifi Birliği vekili temyiz etmişlerdir.
1)-Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davacı vekili, davalı ... Belediyesi vekili ve davalı Haraççı Konut Yapı Kooperatifi Birliği vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2)- Davacı vekili, davalı ... Belediyesi vekili ve davalı... Konut Yapı Kooperatifi Birliği vekili vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;
a) Bir davada olayları açıklamak tarafların, hukuki nitelendirme yapmak ise hakimin görevidir. Ayrıca, 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesinde hükme bağlanan “taleple bağlılık” kuralı uyarınca hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olup ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. HMK'nın 297/2. maddesi uyarınca da hakim tarafların tüm talepleri hakkında karar vermelidir.
Mahkemece HMK'nın 26. maddesindeki taleple bağlılık kuralına aykırı olarak davacının talebi aşılarak kooperatif adına ilk tahsislerin geçerli olduğuna ilişkin verilen tespit kararı doğru görülmemiştir.
b) Mahkeme tarafından şarta bağlı olarak 288.973,15TL'nin davalı S.S. Haraççı Konut Yapı Kooperatifleri Birliği adına depo edilmesi kaydıyla 4356 ada 1 parsel no'lu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesi doğru görülmemiştir. Buna göre mahkemece, TBK'nın 97. maddesinde yer alan birlikte ifa kuralı gereğince davacıya bilirkişi raporlarıyla belirlenen 288.973,15TL'nin hükümden önce depo ettirildikten sonra hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde şarta bağlı olarak hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
c) 5432 Sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle 3095 sayılı Kanun'un 1 inci maddesi değiştirilmiş ve 01.05.2005 tarihinden itibaren maddedeki reeskont oranı ibaresi kaldırılmış olup, icra mahkemesi kararının gerekçesinde de, 3095 Sayılı Yasanın mevcut halinde reeskont faizinin öngörülmediği, HGK'nun 03.03.2010 tarihli ve 2010/12-124 Esas, 2010/110 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere, 5435 Sayılı Kanunla yapılan değişiklik sonucu 3095 Sayılı Kanunun 1'inci maddesinden kaldırılmış olsa da reeskont oranının, Merkez Bankası tarafından reeskont işlemlerine uygulanan iskonto oranı olarak tespit ve ilan edilmeye devam olunduğu bir gerçektir.
Mahkeme tarafından 251.280,00TL davalı birlik ana alacağına dava tarihinden itibaren reeskont faizi oranında ve fakat genel kurul kararları uyarınca faiz işletilmesine şeklinde infazda tereddüt oluşturacak şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
d)Tahsise dayalı tapu iptali ve tescil davasında, davalı ... Belediyesi ile davalı S.S. ... Konut Yapı Kooperatifleri Birliği arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmaktadır; davalı ... Belediyesi ile davacı arasında bir sözleşme ilişkisi bulunmadığı nazara alındığında zorunlu dava arkadaşı olarak davada yer alması nedeniyle davalı ... Belediyesinin yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğinden aleyhine yargılama giderlerine hükmedilmesi de doğru görülmemiştir.
Yukarıda yazılı sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenle davacı vekili, davalı ... Belediyesi vekili ve davalı ... Konut Yapı Kooperatifi Birliği vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bent uyarınca davacı vekili, davalı ... Belediyesi vekili ve davalı ... Konut Yapı Kooperatifi Birliği vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.12.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy