MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 29/05/2013 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14/09/2018 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Davacılar vekili, 2606 ada 228 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın satış sureti ile giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili, taşınmaz üzerinde müvekkiline ait 3 katlı binası bulunduğunu belirterek paylaşım oranının buna göre belirlenmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü davalı ... vekili ve davalı ...’in temyiz etmesi üzerine;
Dairemizin 16.01.2017 tarih 2015/7254-2017/289 Esas-Karar sayılı ilamı ile “davalı ...’ın taşınmaz üzerindeki 21 numaralı binanın kendisine ait olduğunu belirttiği ve bilirkişi raporunda taraflara ait olan muhdesatların oran olarak saptandığı, muhdesat aidiyeti konusunda ihtilaf olmadığı takdirde bu rapora göre oran kurulması, olduğu takdirde davalı ...’a dava açması için uygun bir süre verilmesi, verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi” gerekçesiyle bozulmuştur.
Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda mahkemece; davanın kabulü ile ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü; davalı ... vekili temyiz etmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış suretiyle giderilmesine ilişkin davalarda taşınmaz üzerinde bulunan bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçaların (muhdesat) kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık olup da bunlar üzerinde bazı paydaşların (ortaklar) hak iddia etmeleri ve öncelikle bu uyuşmazlığın giderilmesini istemeleri halinde o paydaşa görevli mahkemede dava açmak üzere HMK'nın 165. maddesi uyarınca uygun bir süre verilmelidir. Mahkemece verilen süre içerisinde dava açıldığı takdirde sonucunun beklenmesi, açılmadığı takdirde o konuda uyuşmazlık yokmuş gibi davaya devam edilmesi gerekir.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.
Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.
Somut olaya gelince;
1-Mahkemece, davalılardan ... tarafından sunulan 16/06/2017 tarihli dilekçe ile taşınmaz üzerinde bulunan 21 numaralı binanın ...'a ait olmadığı, kendisinin de bu binada hakkı olduğunun beyan edilmesi üzerine 06.06.2017 tarihli ara karar ile, davalı ... vekiline, 21 kapı numaralı bina yönünden “muhtesatın aidiyeti” davası açılması için süre verildiği, davalı ... tarafından Bakırköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/318 Esas sayılı dosyası ile, muhdesatın aidiyeti davasının açıldığı, bu dosyaya davalı ... tarafından sunulan 16/01/2018 tarihli dilekçede 21 numaralı yapı için herhangi bir itirazının olmadığı, bu yapının ...'a ait olduğu, eldeki dosyanın 05/07/2018 tarihli celsesinde aynı doğrultuda beyanda bulunduğu gerekçesi ile Bakırköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/318 Esas sayılı dosyasının sonucunun beklenilmesinden sarfınazar edilerek 21 kapı nolu binanın davalı ...'a ait olduğu hususunda tarafların mutabakata vardığının kabulü ile, bilirkişi raporuna göre oran kurulduğu anlaşılmaktadır.
Davalı ... tarafından Bakırköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/318 Esas sayılı dosyası ile açılan muhtesatın aidiyeti davasının istinaf aşamasında olduğu henüz kesinleşmediği anlaşıldığından; davanın sonucu beklenmeden 21 kapı numaralı binanın davalı ...'a ait olduğu kabul edilerek oran kurulması isabetli olmamıştır.
Bu durumda mahkemece, Bakırköy 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/318 Esas sayılı dosyasında verilen kararın kesinleşmesinin beklenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.
2-Kabule göre de; mahkemece hükümde, taşınmazın toplam bedeli üzerinden, bedelin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle gösterilip bu oran doğrultusunda muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşlara, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken, bu usule uyulmadığı taşınmazın arsa ve bina değerleri toplanmadan arzın değeri üzerinden ayrı bir oranlama, bina değeri üzerinden ayrı bir oranlama yapılarak infazı kabil olmayacak şekilde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.
Bu durumda mahkemece, davalı ... vekilinin açmış olduğu “muhtesatın aidiyeti” davasının sonucunun beklenilmesi, kesinleşmesinden sonra; taşınmaz üzerinde diğer paydaşlara ait ihtilaf konusu olmayan muhtesatlar da bulunduğundan uzman bilirkişilerden yukarıda açıklanan yönteme uygun şekilde muhdesatların toplam bedele oranlamasının yapılması istenerek bilirkişilerden açık, denetime uygun ek rapor alınması, satıştan elde edilecek gelirin bu oranlara göre paylaştırılması ve bu hususun açıkça hükümde gösterilmesi gerekir;
Mahkemece, değinilen hususlar gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ... vekilin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 19.09.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy