MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.08.2012 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 11.07.2018 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava, ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Davacı vekili, ... Köyü 65, 722 (yeni 109 ada 178), 955, 1488 , 1594 , 1762, 1982 ve 2279 parsel sayılı taşınmazların öncelikle aynen taksimini, mümkün olmadığı takdirde bu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ... ve ... davanın reddini savunmuşlar; davalılardan ..., davaya konu 65 ve 722 parseller üzerindeki meyve ağaçları ile 1488 parsel üzerindeki evin kendisine ait olduğunu belirterek davanın reddini savunmuş; davalılardan ..., davaya konu taşınmazlardan 754 parsel üzerindeki meyve ağaçlarının kendisine ait olduğunu, davalılardan ... ise 2279 parsel üzerindeki muhdesatın kendisi tarafından yapıldığını belirtmiştir.
Mahkemece, ilk kararda; davanın kabulü ile ... Köyü 65, 722 (yeni 109 ada 178), 955, 1488 , 1594, 1762, 1982 ve 2279 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, davalılardan ... ve ...’in ayrı ayrı temyiz etmesi üzerine; Dairemizin 24.02.2014 tarihli 2014/23 Esas ve 2014/2407 Karar sayılı ilamı ile davaya konu taşınmazlardan 743, 955, 1594, 1762, 1982 ve 2279 parsel sayılı taşınmazlar yönünden hükmün onanmasına; davalılardan ... ve ...’in 65, 722, 754 ve 1488 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki muhdesat iddialarına ilişkin 24.04.2013 tarihli duruşmada adı geçen davalılara muhdesatın aidiyeti davası açmak üzere verilen sürenin uygun olmaması sebebiyle bu parseller yönünden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda mahkemece, davanın kabulü ile “65, 722, 754 ve 1488 parsel sayılı taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış sureti ile giderilmesine, 1488 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan C harfi ile gösterilen taşınmazın davalı ... tarafından yapılmış olduğu anlaşılmakla bu parsel yönünden satış bedelinin %13,39'unun davalı ...'e kalan kısmının tüm taraflara tapu kaydı ve hisseleri oranında dağıtılmasına, 65, 722, 754 parsel sayılı taşınmazların satış bedellerinin tüm taraflara tapu kaydı ve veraset ilamındaki oranlarında dağıtılmasına” karar verilmiştir.
Hükmü, davalılardan ..., ... ve ...’in ayrı ayrı temyiz etmesi üzerine; Dairemizin 25.05.2017 tarihli 2015/12813 Esas ve 2017/4237 Karar sayılı ilamı ile davaya konu 65 ve 754 parseller yönünden hüküm onanmasına; davalılardan ...’in muhdesat iddiası için uygun bir süre verilmesi ve muhdesat iddiasına karşı davalılardan ...’nün beyanının alınması gerektiğinden 722 ve 1488 parsel sayılı taşınmazlar yönünden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Bozmaya uyularak yapılan yargılama esnasında 1488 parsel sayılı taşınmazdaki davacıya ait payların davalılardan ..., ..., ... ve ... tarafından satın alındığı bildirilmiş, mahkemece davanın kabulü ile “dava konusu ... Köyü, 722 parsel (Yeni parsel numarası 109 ada 178 parsel) sayılı taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine ve 1488 parsel sayılı taşınmaz yönünden karar verilmesine yer olmadığına dair” karar verilmiştir.
Hükmü, davalılardan ... temyiz etmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi halinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç v.s. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir. Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibariyle arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur. Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.
Bütünleyici parçanın (muhdesat) arzın paydaşlarına (ortaklarına) değil de üçüncü şahsa ait olduğunun anlaşılması halinde bu kimseyi muhdesat sahibi olarak davaya dahil etmek ve ona satış bedelinden pay vermek mümkün değildir.
Yukarıdaki ilkeler ışığında somut olaya gelince, Dairemizin 25.05.2017 tarihli 2015/12813 Esas ve 2017/4237 Karar sayılı ilamı doğrultusunda yapılan yargılama esnasına icra edilen keşifte davalılardan ...’in muhdesat iddiasının davalılardan ... tarafından da kabul edildiğinin anlaşılmasıyla muhdesatın aidiyeti hususunda tüm tarafların ittifak ettikleri ortadayken keşif sonucu 722 parsel sayılı taşınmaza dair alınan bilirkişi raporunda muhdesat oranı hesaplanmamış olup, bu taşınmazın tespit edilen toplam değerinin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiğinin yüzdelik oran kurulmak suretiyle belirlenmesi ve muhdesata isabet eden kısmın muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan kısmın ise tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında tüm paydaşlara dağıtılması gerekirken, bu hususlar gözardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalılardan ...’in temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 21.10.2019 gününde oy birliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy