MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17/05/2012 ve 16/01/2013 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı tesisi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 04/05/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
_ K A R A R _
Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.
Davacı vekili, müvekkiline ait 297 parsel sayılı taşınmazın genel yola bağlantısının bulunmadığını ileri sürerek uygun bir bedel karşılığında, davalılara ait 258 parsel sayılı taşınmaz üzerinde geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.
Davalılar ..., ..., ... ve ..., davayı kabul etmiş; davalılar ... ve ..., davacının ana yola ulaşabilecek başka bir yolunun bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuş; diğer davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.
Mahkemece, davanın kabulü ile davacıya ait 297 No'lu parsel (yeni 135 ada 40 parsel) lehine davalılar adına kayıtlı 258 No'lu parsel (yeni 135 ada 39 parsel) üzerinde 07.04.2015 tarihli fen bilirkişisi raporu ve ekli krokisinde (A) harfiyle gösterilen 368,77 m2'lik kısımda 3 metre genişliğinde geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.
Hükmü, davalı ... temyiz etmiştir.
Bu tür davalar ülkemizde arazi düzenlenmesinin sağlıklı bir yapıya kavuşmamış olması ve her taşınmazın yol ihtiyacına cevap verilmemesi nedeniyle zorunlu olarak açılmaktadır. Geçit hakkı verilmesiyle genel yola bağlantısı olmayan veya yolu bulunsa bile bu yol ile ihtiyacı karşılanamayan taşınmazın genel yolla kesintisiz bağlantısı sağlanır. Uygulama ve doktrinde genellikle bunlardan ilkine "Mutlak geçit ihtiyacı" veya "Geçit yoksunluğu", ikincisine de "Nispi geçit ihtiyacı" ya da "Geçit yetersizliği" denilmektedir.
Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda, bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından, leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz paylı mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir.
Kurulan geçit hakkının Türk Medeni Kanununun 748/3 ve 1012. maddesi ile yeni Tapu Sicil Tüzüğünün "İrtifak hakları ve taşınmaz yükünün tescili" başlıklı 30. maddesi gereğince kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmelidir.
Geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda, davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.
Yukarıda açıklanan genel ilkeler ışığında somut olaya gelince; aleyhine geçit kurulan 135 ada 39 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliklerinden ... ve ...'in davada davalı olarak yer almadıkları anlaşılmıştır.
Öte yandan, Dairemizin 24.05.2018 tarihli mahalline iade kararı uyarınca dosyaya getirtilen güncel tapu kayıtlarına göre, aleyhine geçit kurulan 135 ada 39 parsel sayılı taşınmazın davada davalı olarak yer alan kayıt malikleri dışında başkaca paydaşlarının da bulunduğu anlaşıldığından mahkemece, aleyhinde geçit kurulan taşınmazın tüm kayıt maliklerinin, ölmüş olan varsa temin edilecek mirasçılık belgelerine göre yasal mirasçılarının davalı olarak davaya katılımı sağlandıktan sonra oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, taraf teşkili sağlanmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
Kabule göre de, davanın niteliği gereği yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması ve kurulan geçit hakkının dava konusu taşınmazların kütük sayfasında ayrılan özel sütununa tesciline karar verilmesi gerekirken, bu hususlar göz ardı edilerek hüküm kurulması da doğru görülmemiş; bu nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere 19.12.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy