MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 24/09/2014 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 25/12/2015 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı ... ve ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
_ K A R A R _
Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili müvekkilinin babalarından intikal eden ... ilçesi 6229 parsel, ... parsel, 6804 parsel, ... parsel, 8329 parsel, 8431 parsel, 161 ada 20 parsel, 206 ada 10 parsel, 233 ada 1 parsel, 230 ada 2 parsel, 263 ada 5 parsel, 264 ada 6 parsel sayılı taşınmazlar ile ... plaka numaralı traktör, römork, traktör sepeti, kaz ayağı, pulluk, saplama, sürgü, ilaçlama makinesi, tambur, gübre atma makinesi, mimzar, tırmık, kırkayak niteliğindeki taşınır maller üzerindeki ortaklığın satış yolu ile giderilmesini talep etmiştir.
Davalı ... yargılama aşmasındaki beyanlarında, ehil mirasçı olduğunu, 6573 sayılı Kanun gereği taşınmazların bölünmeyeceğini beyanla davanın reddini savunmuş; diğer davalılar ise davaya cevap vermemiş ve duruşmalara katılmamışlardır.
Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmaz ve taşınır mallar üzerindeki ortaklığın satış yolu ile giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı ... ve ... ayrı ayrı verdikleri dilekçeler ile hükmü temyiz etmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nin 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.
6100 sayılı HMK’nin 50. maddesine göre, medeni haklardan yararlanma ehliyetine sahip olan herkes davada taraf ehliyetine de sahiptir. Aynı Kanunun 51. maddesine göre de, dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetine göre belirlenir. 4721 sayılı TMK’nin 9. maddesine göre, fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir. Aynı Kanunun 10. maddesine göre de ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır, 407/1. maddesine göre ise bir yıl veya daha uzun süreli özgürlüğü bağlayıcı bir cezaya mahkûm olan her ergin kısıtlanır, hükmü yer almaktadır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14.01.1976 günlü ve 477/12 sayılı kararına göre, davada taraf olma ehliyeti, medeni haklardan yararlanma hakkının bir sonucudur. Kısıtlanan kimse; medeni hakları kullanma ehliyetinden yoksun bulunması nedeniyle her ne kadar kendisi dava açamaz ise de sözü edilen haklardan yararlanma ehliyetini haiz bulunduğundan aleyhine dava açılabilir. Ancak, davalının kısıtlı olduğunun mahkemece öğrenilmesi halinde re'sen kanuni mümessile tebligat yapılması gerekir.
Somut olaya gelince, dava konusu taşınmaz ve taşınır mallarda mirasçı olarak elbirliği payı bulunan davalı ...’ın yargılama sırasında Çardak Sulh Hukuk Mahkemesinin 23.11.2012 tarihli 2012/153 Esas, 2012/224 sayılı Karar ile hükümlü olması nedeniyle kısıtlanarak kendisine iş bu davada davalı olarak yer alan ...'ın vasi olarak tayin edildiği, Dairemizin 13.02.2019 gün 2016/4428 Esas, 2019/1237 sayılı mahalline iade Kararı sonrası ikmal olunan belgelere göre karar tarihinden sonra 27.06.2018 tarihinde tahliye ediliği, 05.07.2019 tarihinde vesayetin kaldırıldığı anlaşılmıştır. TMK’nın 448. maddesi hükmüne göre kısıtlının tüm hukuki işlemlerinde vasisi tarafından temsil edilmesi zorunlu olup duruşma davetiyesinin kısıtlıyı temsilen vasisine tebliğ edilmesi ve davanın vasi huzuruyla görülmesi gerekir.
Mahkemece davalı ...’ın vasisi tarafından temsil edilmesi sağlanmadan kısıtlı hakkındaki yargılamanın yürütülmesi doğru görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ...’ın temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre davalı ...’ın sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatıranlara iadesine, 28.11.2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy