(743 S. K. m. 405) (818 S. K. m. 388, 389)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 21.1.1974 gününde verilen dilekçe ile muris L. Tüter'e ait 2745 ada 15 parseldeki binanın 11 no.'lu bağımsız bölümü üzerindeki davalı lehine mevcut 100.000 TL.lık ipoteğin iptal istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 12.11.1975 günlü hükmün Yargıtayca, incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle ve ayrıca davacı vekili tarafından temyiz edilmekle dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: L. Tüter'e ait taşınmaz vekili S. Ulaşan tarafından Z. Ulaşan lehine 100.000 lira borç için ipotek edilmiştir. Davacı taraf, muris Lütfiye'nin felçli ve şuurunun yerinde olmadığı bir sırada vakeletnamenin düzenlendiğini, vekil tayin edilen şahıs davalının kızı olup olayda muvazaa ve hile bulunduğunu, davalının 100.000 lira borç verecek mali gücü bulunmadığını ileri sürerek ipoteğin iptalini istemiştir. Davalı taraf da, vekaletname düzenlenmesi sırasında Lütfiye'nin şuurununun yerinde olduğunu ifade ile buna dair rapor ibraz etmiş, olayda muvazaa ve hile bulunmadığını, mali durumlarının iyi olup bunu ispat edebileceklerini, ahzukabze yetkili vekilin tapudaki ikrarı karşısında paranın verilmediği yolundaki iddiaya aslında itibar edilemeyeceğini savunmuş ve durumu açıklayarak; Z. Ulaşın'ın L. Tüter'e 1969 yılında 60.000 lira, 1970 yılında 40.000 lira ki toplam 100.000 lira borç para verdiğini, bunlar arasında (para faizsiz ev kirasız) şeklinde bir sözleşme yapıldığını, Zehra'nın bilahare daha kuvetli bir teminat istemesi üzerine de Lütfiye'nin Sabahat'ı vekil tayin ederek taşınmazını bu 100.000 lira için Zehra lehine ipotek ettirdiğini bildirmiş ve sözünü ettiği anlaşmaya dair (özel mukavele) başlığını taşıyan 11.6.1971 günlü belgeyi mahkemeye vermiştir. Davacı vekili, bu belgedeki imzanın muris Lütfiye'ye ait olmadığını ileri sürmüştür. Mahkemece, imza üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına dair verilen ara kararından daha sonra dönülmüş ve nihayet vekaletnamenin alınmış bir borç için değil alınacak borç için ipotek yetkisini tanıdığından ve vekilin yetkisini taşıdığından ve vekilin yetkisini tecavüzle ipetok tesis ettiğinden bahsile ipoteğin iptaline karar verilmiş, hüküm taraflar vekillerince temyiz olunmuştur.
1- Dava, L. Tüter'in evlatlığı M. Tüter'e vesayeten açılmıştır. Dosyadaki vasi kararında bu dava için vasiye izin verildiği yazılı değildir. M.K.nun 405. madrdesinin 8. bendi gereğince Sulh Hakiminden izin belgesi alması için vasiye mehil verilmek ve ibraz ettirildikten sonra davaya devam olunmak gerekirken bu eksik tamamlanmadan davanın sonuçlandırılması doğru görülmemiştir.
2- Taşınmazın Z. Ulaşan lehine ipotek edilmesi için S. Ulaşan'ın vekil edildiği ve bu maksatla kendisine bazı yetkiler verildiği vekaletnamede yazılı olmakla beraber ne miktar borç için ipotek tesis edileceği belirtilmediği gibi mevcut borcu temin etmek üzere mi, yoksa ilerde doğacak borcun teminatı için mi ipotek konacağı hususunda bir açıklık taşımamaktadır. İpoteğin, vekalet verilmesindeki amaca uygun olarak tesis edilip edilmediğinin ve dolayısile vekilin yetkisini aşıp aşmadığının anlaşılabilmesi için ipotek borçlusu ile lehdarı arasındaki alacak borç münasebeti üzerinde durmak gerekir. Davalı vekili, mevcut borcun temini için ipotek konduğunu savunmuş ve bunu ispat için yukarıda sözü edilen 11.6.1971 günlü belgeyi vermiştir. O halde, öncelikle bu belgenin sıhhati araştırılmak icabeder. Davacı vekili, belgedeki imzanın L. Tüter'e ait olmadığını ileri sürdüğüne göre bilirkişi incelemesi yaptırılması zorunludur. Belgedeki imzanın L. Tüter'e ait olmadığı anlaşılırsa mevcut borç için ipotek tesis edildiği yolundaki savunmanın dayanağı kalmayacağına diğer yönler üzerinde durulmayarak davanın reddine karar verilmek gerekir. İmzanın L. Tüter'e aidiyeti saptanırsa böylece belge, vekaletname ve ipotek akdi arasındaki ilişki de tespit edilmiş olur ve vekilin yetkisini aştığından sözedilemez Bu halde, davacının diğer iddiaları ve ona karşı ileri sürülen savunmalar incelenerek bir sonuca varılmak iktiza eder.
Mahkemece bu hususlar gözönünde tutulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin hükmün gerekçesine, davalı vekilinin gerekçe ve sonuca yönelik temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 1.000'er lira duruşma vekalet ücretinin taraflardan alınarak karşı tarafa verilmesine, peşin alınan temyiz harçlarının istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 6.4.1976 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy