(743 S. K. m. 639, 641)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 15.11.1968 gününde verilen dilekçe ile Aralık 1944 tarih 126, Mayıs 1951 tarih 51, 52, 53, 54, 55 Ekim 1953 tarih 211,213 no'lu tapu kapsamlarının mer'a olması nedeniyle tapuların iptali ve elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 8.12.1975 günlü hükmün Yargıtayca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle ve ayrıca hazine vekili tarafından temyiz edilmekle, dosya ve içerisindeki bütün kağtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dosya kapsamı ve temyiz sebepleri itibariyle:
1 - Dava konusu taşınmazlardan Mayıs 1951 tarih, 51 numaralı tapu kapsamının eski tarla olduğu bilirkişi ve tanıklarca ifade edilmiş, davalı adına olan 1937/8 tahrir numaralı kaydın bu taşınmaza aidiyeti bilirkişilerce belirtilmiştir. Sözü edilen tahrir kaydında güney sınır mer'a gösterilmiştir. 1937 de 2 hektar 50 ar olan taşınmazın sonradan genişletilerek 1947 yılında yüzölçümüne 2 hektar daha ileve yapıldığı dosyadaki vergi kaydında yazılıdır. Mahkemece bu hususlar gözönünde tutulmuş ve ona göre hüküm tesis edilmiştir. Taşınmazın tamamının mer'a olduğuna dair dosyada delil yoktur. Hazinenin bu yöne ilişkin itirazı yersizdir.
2 - Davalı vekilinin temyizine gelince:
a) Bizzat davalının dayandığı kayıtlardan 1937/8 tahrir numaralı kaydın güney hududunda, aynı tarih 18 numaralı kaydın doğu ve güney hududunda, aynı tarih 59 numaralı kaydın doğu ve batı hududunda mer'a yazılı bulunmasına, bu taşınmazların zamanla genişletilerek 1947 yılında yüzölçümlerine ilaveler yapıldığı ve bu vergi kaytılarından anlaşılmasına göre, bilirkişi ve tanık sözleri de gözönünde tutulduğunda dava konusu taşınmazların bulunduğu Saray köyünde mer'a olmadığı, mer'alık iddiasını dinlenemiyeceği yolundaki savunmaya itibar edilemez.
b) Mer'a olan yerler için tek taraflı alınan ilamlara dayanılarak tesis edilen tapu kayıtları hazineyi bağlamaz. Hukukunun ihlal edildiği konularda hazine dava hakkına haizdir.
c) Mer'alar zilyetlikle ve zamanaşımı yolu ile iktisap edilemez.
ç) Mer'a olan taşınmazlar için alınan tapu kaytılarına dayanılarak iyi niyet iddiasında bulunulamaz.
d) Toprak Tevzi Komisyonunun köye mer'a tahsisi sırasında tapulu taşınmazlara dokunmamış olması bu tapular kapsamının evvelce mer'a olmadığı anlamına gelmez.
e) Mahkemece son kez yapılan 13.10.1974 günlü keşifte sadece aynı köyden olan bilirkişi ve tanık dinlenmemiş, yabancı köyden olan bilirkişi ve tanık da dinlenmiştir. Bu keşifte, öncekine göre daha derinliğine ve etraflı uygulama ve soruşturma yapılmış, bilgi alınmıştır. Bilgi ve şahısları itiraza uğrayan İzzet, Hüseyin ve Ali'nin ifadeleri ile yetinilmemiştir. Son keşfin gerekçeli ve yeterli bulunması karşısında yeniden keşfe gerek olmadığı gibi toplanan delillerin hüküm tesisine kafi bulunması sebebiyle soruşturma eksikliğinden de sözedilemez.
Davalı vekilinin Mayıs 1953 tarih 211 numaralı tapu dışındaki taşınmazları için tesis edilen hükme yönelik itirazları belirtilen nedenlerle yerinde görülmemiştir.
3 - Mayıs 1953 tarih 211 numaralı tapu kapsamındaki yerin halen köy içinde arsa olduğu, davalının eski evleri burada iken sel basınca evlerini başka yere naklettikleri, etrafında mer'a da olmadığı, meskun dasah bulunduğu bilirkişilerce ittifakla bildirilmiş, tanıkların çoğunluğu da aynı hususu doğrulamışlardır. Taşınmazın belirtilen niteliği gözönünde tutularak bu yer hakkındaki davanın da reddine karar verilmek gerekirken yazılı şekilde kabulü doğru değildir. Davalı vekilini bu taşınmaza ilişkin temyiz itirazı yerindedir.
Sonuç: Yukarda açıklanan nedenlerle hazine vekili ile davalı vekilinin yerinde bulunmayan diğer temyiz itirazlarını reddine, hükmün 3 no'lu bentte yazılı taşınmaz bakımından BOZULMASINA, taraflar kısmen haklı çıktığından 1400 lira duruşma vekalet ücretini davalıdan alınarak davacı hazineye ve 1400 lira duruşma vekalet ücretini de hazineden alınarak davalıya verilmesine ve eşin harçların istek halinde temyiz edenlere iadesine 22.6.1976 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy