(2004 S. K. m. 72) (1086 S. K. m. 275)
Dava: Davacı Bahri vekili tarafından, davalılar aleyhine 17.7.1986 gününde verilen dilekçe ile menfi tespit ve ipoteğin fekki istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda, davanın reddine dair verilen 29.4.1987 günlü hükmün Yargıtay'ca, duruşmalı olarak incelenmesi davacı Bahri vekilleri tarafından istenilmekle; dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek, gereği düşünüldü :
Karar: Davacı vekili, davalı Mustafa lehine davacı taşınmazlarında mevcut ipoteğin, aslında S...Şirketi'nin aldığı borç karşılığında kurulduğunu, ipotek bedelinin de ödendiğini ipotek akit tablosunda müvekkilinin Mustafa'dan aldığı mal karşılığı ipotek tesis edildiği belirtilmiş ise de, onun adı geçenden mal almadığını, ihtara rağmen ipoteğin kaldırılmadığnı bildirerek davacının davalı Mustafa'ya borçlu olmadığının saptanmasını, ipoteğin fekkini ve haksız icra takibi yapıldığından alacak miktarının % 15'i kadar tazminata hükmedilmesini istemiştir.
Dosyada mevcut fatura irsaliye ve akit tablosuna nazaran Bahri'nin satınaldığı polietilen bedelin 60 milyon lira için davacı taşınmazlarına Mustafa lehine ipotek kurulmuştur. İpoteğin kurulduğu 3.8.1984 günü, haricen düzenlenen sözleşme ile Bahri, 1900 ada 74 parsel sayılı taşınmazda kaçak yaptığı 12 ve 13 numaralı daireleri mustafa'ya 10 milyon liraya satmıştır ve satış bedelini peşin almıştır. Aynı gün Bahri, mal almak suretiyle Mustafa'ya 60 milyon lira borçlandığına ve ayrıca iki dairesini ona satarak 10 milyon lira aldığına göre, hayatın normal koşulları uyarınca, 10 milyon liranın 60 milyon liradan çıkarılması ve 50 milyon liralık borç için ipotek kurulması iktiza eder. Bu husus ve yukarıda değinileceği veçhile ibranamedeki çelişkilik dikkati çekmemiş ve ilgililerden bu konuda izahat alınmamıştır. Ayrıca, Bahri vekili, İstanbul Yirmibeşince Noterliği aracılığıyla 30.6.1986 gün 27830 sayılı ile keşide ettiği ihtarında Mustafa'da dört adet toplam 60 milyon liralık senedin bulunduğu belirtilmiştir. İlgililerden bu senetlerin istenmesi, incelenmesi ve davaya etkisinin araştırılması iktiza eder.
Öte yandan davalı Mustafa, imzasını taşıyan 25.11.1985 günlü ibranamenin 1. maddesinde, S... Şirketi'nden bütün alacaklarını tahsil ettiğini bildirmiştir. Dava ile irtibatının olup olmadığının saptanması bakımından, davalıya bu madde hükmünün açıklattırılması zorunludur. Aynı ibranamenin 2. maddesinde, Bahri'nin Mustafa'ya verdiği satış vaadi ile ilgili borçlarını ödemiş olduğundan Bahri'nin verdiği satış vaadlerinin iptal edildiği bildirilmiştir. Bu hususun satış sözleşmesi ile çeliştiği dikkati çekmemiş ve bu belgenin davacı bakımından beyyine başlangıcı teşkil edeceği ve tanık dinletebileceği düşünülmemiştir.
Diğer yönden band tek başına delil teşkil etmez. Ancak, uzman bilirkişi aracılığıyla dinlenilmesi, kapsamının yazılması ve sesin Mustafa'ya aidiyeti hakkında rapor düzenlenmesi halinde, diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi iktiza edeceği nazara alınmamıştır.
Bu itibarla, hüküm eksik inceleme ve soruşturmaya dayanmakla ve bazı delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülmekle isabetli bulunmamıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının yatırana iadesine, 11.000 lira duruşma vekalet ücretinin Mustafa'dan alınarak davacı Bahri'ye ödenmesine, 27.10.1987 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy