(818 S. K. m. 213) (1086 S. K. m. 288, 355)
Dava: Davacı Halit Kurubaş vekili tarafından, davalı Süleyman Karabaş aleyhine 16.1.1984 gününde verilen dilekçe ile sözleşmeye aykırı tesis olunan tapu kaydının iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın reddine dair verilen 27.1.1988 günlü hükmün Yargıtayca, davacı vekili tarafından istenilmekle, dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacı vekili, Serik Noterliğince düzenlenen 26.1.1983 gün ve 0926 sayılı sözleme ile müvekkilinin Yanköy'de kaim 183 parsel sayılı taşınmazdaki payının bir kısmını şartlı olarak davalıya satış vaadinde bulunduğunu; satış bedeli 2,5 milyon liranın 880.000 lirasının ödendiğini ve arta kalan bedel için davalı Süleyman Karaba'ın 160 sayılı Serik Pamuk Tarım Satış Kooperatifinin Antalya 1 ve 2. İcra Memurluklarında davacı ve eşi aleyhine yaptığı icra takibine konu olan borçları ödemeyi tekeffül ettiğini, ayrıca Halit Kurubaş tarafından Emin Uysal lehine keşide olunan altıyüzbin liralık bonoyu kefil olarak imzaladığını; buna rağmen davalının arta kalan satış bedelini ödemediğini, kefalet yükümlülüğünüde yerine getirmediğini, onun davacıya 1.620.000 lira borçlu olduğunu, noter aracılığıyla vaki 2.1.1984 günlü ihtarla borcun ödenmemesi nedeniyle satış vaadi sözleşmesinin feshedileceğinin bildirildiğini, ihtardan haberdar olan davalı Süleyman Karabaş'ın yetkisiz vekille birlikte tapu sicil müdürlüğüne giderek adına tapuda intikal işlemini yaptırdığını halbuki satış vaadi sözleşmesinde öngörülen koşulların gerçekleşmediğini bildirerek davalı adına tesis olunan tapunun iptaline ve söz konusu payın davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Dava konusu 183 parsel sayılı taşınmazın tapulama tespitine itiraz edilmiş ve 19.3.1965 günü bu taşınmazla ilgili olarak Serik Tapulama Mahkemesine dava açılmıştır. Dava açıldıktan sonra Halit Kurubaş, Serik Tapulama Mahkemesince tesis edilecek hükmün sonucunu kabul ederek eylül 1968 tarih 1 sıra numaralı tapu ile Döndü Akbaş 183 parsel sayılı taşınmazdaki 198/480 payını satınalmış ve Serik Tapulama Mahkemesindeki davaya müdahil olmuştur. Serik Tapulama Mahkemesinin 24.12.1982 gün ve 1979/39 esas 1982/216 karar sayılı ilamı ile, müdahil Halit Kurubaş annesinin payını tapulama tepitinden sonra aldığından onun tescil isteği yönünden Mahkemenin görevsizliğine dair evvelki hküm kesinleştiğinden Asliye Hukuk Mahkemesine bu konuda dava açıldığında dosyanın ilgili Mahkemeye gönderilmesine, 183 parsel sayılı taşınmazın 198/480 payının Döndü Akbaş adına tesciline karar verilmiştir. Söz konusu ilamın kesinleşmesinden önce Serik Noterliğince resen düzenlenen 26.1.1983 gün ve 0926 yevmiye numaralı sözleşme ile Halit Kurubaş, 183 parsel sayılı taşınmazda kendine ait paydan 25000/182250 payı 2,5 milyon lira karşılığında Süleyman Karabaş satış vaadinde bulunmuş, satış bedelini aldığını belirtmiş ve ferağ takriri için Kadir Karabaş'ı vekil tayin etmiş, davalı Süleyman Karabaş'ta bu vaadi aynen kabul ettiğini bildirmiştir. Bundan sonra Halit Kurubaş vekili Kadir Karabaş satış vaadi sözleşmesine ve haiz olduğu yetkiye dayanarak 183 parsel sayılı taşınmazda davacıya ait 198/400 payı 1202850/2916000 pay itibar ederek 802850/291600 payı müvekkili uhdesinde alıkoyarak kalan 400000/2916000 payı davalıya satmış ve davalı Süleyman Karabaş'ta bu temliki kabul etmiştir. Resmi senette, taraflar, Serik Tapulama Mahkemesi ilamının, leh ve aleyhte olmak üzere bütün hukuki sonuçlarını kabul ettiklerini belirtmişlerdir.
Davaya dayanak yapılan satış vaadi sözleşmesi borç doğuran bir akit olması ve yasada öngörülen koşulları taşıması nedeniyle hukuken geçerlidir. Sözleşmenin feshedileceğine ilişkin 2.1.1984 günlü ihtar, davalıya 6.1.1984 günü tebliğ edilmiş ve daha önce 5.1.1984 günü Tapu Sicil Müdürlüğünde çekişmeli pay davalıya satılmıştır. Davalının fesihten haberdar olduğu hususundaki iddia kanıtlanmamıştır. Ayrıca, ortada hukuken geçerli bir fesihden de sözedilmesi mümkün değildir. Tapu Sicil Müdürlüğünde yapılan şartlı satış işleminde yasaya aykırı bir yön yoktur. Tapuda satış işlemi yapılırken davacıya ait payın, pay ve paydası 6075 defa büyültülerek satış vaadi sözleşmesinde satışı vaadedilen payın karşılığı intikal ettirilmiş ve bu işte kesirli payın meydana gelmemesi amacı güdülmüştür. Söz konusu intikal işleminde pay yönünden bir hataya rastlanmamıştır. Esasen taraflar arasındaki uyuşmazlık, satış bedelinin tam olarak ödenip ödenmediğinden kaynaklanmaktadır. Satış vaadi sözleşmesinde satış bedelinin tamamının ödendiği belirtilmiştir. Senedin niteliğine, satış bedelinin miktarına, davalı tarafın karşı çıkmasına, kefaletin satış vaadi sözleşmesi ile bağlantısının sağlanamamasına ve beyyine başlangıç teşkil edecek bir belgenin de mevcut olmamasına göre, olayda tanık dinlenilmesi mümkün değildir. Mahkemece resen teklif edilen yemini, davalı kabul ve eda etmiştir. Her ne kadar yemin tevcihinde usuli hatalar yapılmışsa da, satış vaadi sözleşmesinde bedelin tamamen ödendiği yazılı olduğuna göre bunun aksinin aynı güçte bir delille davacı tarafından ispat edilmesi gerekir. Özellikle davacının elinde ödenmeyen bedel için bir senet bulunmalıdır. Davalı vekili, borç ödendiği için senedin yırtıldığını bildirmiş olduğuna ve davacı bunun aksine bir senet ibraz etmediğine göre davalının beyanına itibar etmek gerekir. Davanın reddine karar verilmesi bu bakımdan ve sonucu itibariyle doğrudur.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekillerinin yerinde bulunmayan temyiz itirazlarının reddiyle sonucu bakımından doğru olan hükmün (ONANMASINA), 1.11.1989 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy