(743 S. K. m. 796)
Dava: Davacı T. Finansal Kiralama A.Ş. vekili tarafından, davalılar aleyhine 28.11.1996 gününde verilen dilekçe ile teferruatın tespiti ve beyanlar hanesine şerh verilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda davanın kabulüne dair verilen 10.9.1997 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi müdahil Osmanlı Bankası A. Ş. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, ipotekli olan 1574 ve 1575 parseller üzerindeki teferruatın tespiti ile beyanlar hanesine yayılmasını istemiştir.
Müdahil, teferruatın ipotek kapsamında olamayacağını, beyanlar hanesine tescilin malik tarafından istenebileceğini, tespitten önce teferruat yerine haciz konulduğunu, bu nedenle rüçhan hakları olduğunu belirterek, tespitin hacizleri etkilememek kaydı ile yapıldığının kararda yer almasını istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş; müdahil, hükmü temyize getirmiştir.
Tespit davaları, bir hukuki ilişkinin var olup olmadığının tespitine ilişkin davalardır. Bu davaların açılabilmesi için, bir hukuki ilişkinin varlığı ve hukuki yararın bulunması, yani davacının hakkının yahut hukuki durumunun güncel bir tehlikeyle tehdit edilmiş olması ve tespit hükmünün bunu ortadan kaldırmaya elverişli olması gerekir. Ayrıca bu koşulların birlikte bulunması hususu, dava şartı olup mahkemece resen göz önünde bulundurulmalıdır.
Somut olayda, davacı ile davalılar arasında bir ipotek ilişkisinin varlığı sabittir. Ancak tespit ile sağlanabilecek bir hukuki yararın varlığından söz edilemez. Şöyle ki tespite konu teferruat, ipotek sözleşmesi ile de teminat altına alınmıştır. Müdahilin bunlar üzerine koydurduğu haciz de bir hukuki tehlike yaratmaz. Taraflar arasında doğabilecek bir çekişme de eda davasına konu olabilir. Mahkemece bu yönler gözetilerek tespit davası koşulları oluşmadığından davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana geri verilmesine 11.05.1998 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy