(743 S. K. m. 671)
Dava: Davacı tarafından, davalılar aleyhine 17.4.1998 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 6.7.1999 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Cemal vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
Karar: Davacı, 138 parsel sayılı taşınmazının genel yola bağlantısının bulunmadığını belirterek, davalılara ait taşınmazdan geçit hakkı verilmesini istemiştir.
Davalılar davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmü, davalılardan Cemal temyize getirmiştir.
Dava, Medeni Kanunun 671. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir. Anılan maddeye göre, "Tariki amme çıkmak için kafi yolu bulunmayan gayrımenkul sahibi tam bir ivaz mukabilinde komşularından kendisine geçmek için münasip bir yerin terkini talep edebilir. Bu hak mülklerin ve onlara giden yolların evvelki hallerine göre bu yolun nereden geçmesi lazım geliyorsa oranın malikine ve icabında bu yolun açılmasından en az mutazarrır olan kimseye karşı kullanılır. Bu yolun tayininde iki tarafın menfaati gözetilir, "maddeden de anlaşıldığı gibi, geçit isteyen taşınmaz malikinin genel yola ulaşmak için yeterli yolunun bulunmaması yani zaruret halinde olması ve verilecek yolun da kesintisiz olması, ayrıca en az zarar görecek olan komşu taşınmazlar üzerinden geçidin tesis edilmesi gerekir. Bu tür davalarda esas olan diğer bir ilke de, Dairemizin 1993/4887-699 sayılı ve 29.1.1993 tarihli ( Y.K.D. Şubat 1993. C. 19.S.2 Sf. 224) ve 1997/6909-8093 sayılı 17.11.1997 tarihli İçtihatlarında da belirtildiği gibi devletin hüküm ve tasarrufu altındaki orman ve mera gibi özel mülkiyete konu olamıyacak yerlerden geçit verilemiyeceğidir.
Somut olayda, davacı taşınmazının genel yolla bağlantısı yoktur ve bunu sağlamak için davalılara ait taşınmazdan geçit istemektedir. Ancak, davalılara ait taşınmaz ile yol arasında da orman arazisi vardır. Mahkemece, davalılar taşınmazı üzerinden geçit verilmiş ancak bu yol genel yola değil paftada mevcut olmayan orman arazisi içindeki fiilen kullanılan yola bağlanmış, davacının bu yerden geçerek genel yola bağlantısı sağlanmıştır. Yukarıda da açıklandığı gibi geçit davalarında amaç, zaruret halinde olan kişinin yola kavuşmasıdır. Mahkemece her nekadar orman arazisine de geçit verilmemiş ise de, davacı bu yolu kullanmak zorunda bırakılmış ve genel yolla kesintisiz ulaşım kurulmamıştır. Zira, davacı orman arazisini kullanırken her an bu yere elatmasının önlenmesi istemiyle karşı karşıya kalabilir. Böylece geçit davasından beklenilen amaca da ulaşılmış olmaz. Bu yönler gözetilmeden davalı taşınmazının genel yola bağlantısı olmadığı halde üzerinden geçit hakkı tesis edilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle; temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün ( BOZULMASINA), peşin alınan harcın istek halinde yatırana geri verilmesine, 15.11.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy