(743 S. K. m. 671)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 29.06.2000 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 29.6_2000 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Güzeyde ve Aysel'in vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, 12 parsel sayılı taşınmaz için davalılara ait 9 parsel sayılı taşınmazdan geçit hakkı verilmesini istemiştir.
Davalılar davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm, davalı Güzeyde ve Aysel'in vekili tarafından temyize getirilmiştir. Dava, Medeni Kanunun 671. maddesi uyarınca açılan geçit hakkı istemine ilişkindir.
Anılan madde "Tariki Amme Çıkmak için kaiı bir yolu bulunmayan gayrimenkul sahibi tam bir ivaz mukabilinde komşularından kendisine geçmek için münasip bir yerin terkinini talep edebilir. Bu hak mülklerin ve onlara giden yolların evvelki hallerine göre bu yolun nereden geçmesi gerekiyorsa, oranın malikine ve icabında bu yolun açılmasında en az mutaazzır olan kimseye karşı kullanılır. Bu yolun tayininde iki tarafın menfaatleri gözetilir" hükmünü içermektedir.
Geçit kurulacak yerin ivaz bedeli, yol olarak verilecek yerin uzman bilirkişilerce belirlenecek değeri, bu yerde bulunan ağaç, ürün, bina... vb. muhdesatın değeri ile aleyhine geçit kurulacak taşınmazda geçit nedeniyle meydana gelecek değer düşüklüğü toplamlarından oluşur.
Aleyhine geçit kurulacak taşınmazda geçit nedeniyle meydana gelecek değer düşüklüğü ise; geçit kurulacak taşınmazın geçit kurulmadan önceki değeri ile, geçit kurulduktan sonraki değeri arasındaki farktan ibarettir. Somut olayda; Mahkemece geçit kurulabilecek taşınmazlarda geçit nedeniyle değer düşüklüğünün meydana geleceği saptanmıştır. Ancak bu değer düşüklüğü yukarıda açıklanan ilke-ye göre belirlenmemiştir.
O halde; mahkemece yapılacak iş, yol verme ihtimali olan tüm taşınmazların ivaz bedelleri yukarıda açıklandığı şekilde belirlenmeli, tarafların yararlan taşınmazların kullanım amaçlan objektif esaslara göre incelenerek saptanmalı, yolun verilmesin den en az zarar görecek taşınmaz üzerinden geçit kurulmalıdır.
Bu yönler gözetilmeden eksik araştırmaya dayalı yazılı olduğu şekilde kabul kararı verilmesi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle, temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 13.2.2001 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy