(4721 S. K. m. 747) (743 S. K. m. 671)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 21.5.1996 ve 16.1.1997 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.10.2000 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalılardan Dölen E. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, geçit hakkı tesisine ilişkindir. Birleştirilen iki ayrı davada davacılar adına kayıtlı 487 ve 488 sayılı parseller lehine, davalı taşınmazları aleyhine geçit kurulması istenmiş; Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm aleyhine geçit kurulan taşınmazlardan 484 sayılı parselin maliki davalı Dölen E. tarafından temyiz edilmiştir.
Geçit istemine ilişkin davalarda, geçite konu taraf taşınmazlarının yarar ve zarar dengeleri gözetilerek, geçitin en uygun düşecek taşınmaz üzerinde kurulması gerekir. Aleyhine geçit kurulan 484 parsel sayılı taşınmazın alternatifi durumunda olan geçit güzergahındaki 492 ve 493 parsel sayılı taşınmazlara nazaran yüzölçümü daha az olduğundan sadece bu parsel üzerinden geçit kurulması daha fazla külfet yüklenmesine neden olacaktır. Bu itibarla sözkonusu parseller üzerinde de inceleme yapılarak müşterek sınırlardan ortaklaşa (1,5 metre+ 1,5 metre) geçit kurulmak suretiyle külfetin paylaştırılmasının mümkün olup olmadığı araştırılmalıdır.
Öte yandan, davacı Fatma Yonca E. dava dilekçesiyle 487 parsel sayılı taşınmazı lehine geçit kurulmasını istediği halde mahkemece 1231 parsel sayılı taşınmazı lehine geçit kurulduğu, 487 ve 1231 sayılı parseller ile diğer davacı Mustafa G. adına kayıtlı 488 parsel sayılı taşınmaz arasında bağlantı sağlanmadığı görülmüştür. Bu şekilde kurulacak geçit ile davacı Fatma Yonca E.'in 487 parsel sayılı taşınmazı ile 1231 sayılı parseli ve diğer davacı adına kayıtlı 488 sayılı parsel üzerinden kesintisiz olarak umumi yola ulaşımının sağlanması mümkün değildir. Bu nedenle ya, davacı Fatma Yonca E.'e kendi taşınmazları arasında ve 1231 parsel sayılı taşınmazı ile diğer davacının 488 parsel sayılı taşınmazı arasında tapudan "akdi geçit hakkı" kurdurma olanağı tanınmalı, ya da; istek halinde bu davada her iki davacı taşınmazları arasında geçit kurulmalıdır.
Mahkemece; belirtilen hususlar üzerinde durulmadan, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle; temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 13.6.2002 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy