(4342 S. K. m. 14) (2981 S. K. m. 10)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 9.11.1993 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali, müdahalenin meni kal ve ecrimisil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 7.3.2000 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, İğciler köyü 703 parsel sayılı taşınmazın mera olarak tescil harici bırakıldığını, bu yerin kadim meraları olduğunu, meraya haksız müdahalede bulunan Sadık Uğurlu hakkında açtıkları elatmanın önlenmesi davasında yapılan keşifte 703 sayılı parselden 7944 metrekarelik kısmın ifraz edilerek 807 parsel numarasıyla davalı İl Özel İdaresi adına tescil edildiğini öğrendiklerini, 807 sayılı parselin evveliyatının mera olması nedeniyle tapunun iptali ile eski hale getirilmesini istemiştir. Davacının Sadık Uğurlu aleyhine açtığı 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 1992/486 esas sayılı meraya müdahalenin meni istemini içeren davada bu dosya ile birleştirilerek her iki davaya birlikte bakılmıştır.
Davalılar, nizalı yerin uzun süredir gecekondu yapılarak yerleşim alanı haline getirildiği ve bu şekilde kullanıldığını mera vasfını kaybettiğini, 2981 sayılı yasa ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre idare adına tescil edildiğini, davanın haksız olduğunu savunmuşlardır.
Mahkeme, her iki davanın da kabulüne karar vermiş, hükmü davalılar temyize getirmiştir.
4342 sayılı Mera Kanununun 14. maddesine göre tahsis amacı değiştirilmedikçe mera, yaylak ve kışlaklardan bu kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamayacağı, ancak bu kanuna ve daha önceki kanunlara göre mera, yaylak ve kışlak olarak tahsis edilmiş olan veya kadimden beri bu amaçla kullanılan arazilerin tahsis amacının ilgili bakanlığın talebi ve Maliye Bakanlığının ve Valiliğin uygun görüşü üzerine Bakanlıkça tahsis amacının değiştirilerek söz konusu yerlerin Hazine adına tescilinin yapılabileceği şeklindeki düzenleme ile mera, yaylak ve kışlakların tahsis amacının değiştirilmesi ile ilgili kurallar belirtilmiştir. Yine aynı maddenin son fıkrası ile mera komisyonunun gerektiğinde 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulanmasının Tarım ve Köyişleri Bakanlığından isteyebileceği hususuna işaret edilmiştir.
Somut olayda, 703 parsel sayılı taşınmaz mera olarak tescil harici bırakılmıştır. Daha sonra bu parselden 7944 metrekarelik kısım 2981/3290 sayılı yasanın 10/c maddesi gereğince ifraz edilerek davalı İl Özel İdaresi adına idarece tescil edilmiştir. Davacı tescile esas idari işlemin iptali için İdare Mahkemesinde dava açmış, bu davanın kabulüne dair verilen hükmün kesinleşmesi üzerine yerel mahkemece her iki isteminde kabulüne karar verilmiştir.
Oysa dosya içinde bulunan Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Toprak Reformu Genel Müdürlüğünün 8.3.1999 tarihli yazısında, İğciler Köyünün 7.10.1997 tarih 1997/10079 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Tarım Reformu Uygulama Alanı ilan edilip 17.10.1997 tarih 23143 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdiği ve 3083 sayılı Kanunun ilgili maddeleri uyarınca söz konusu köyde çalışmaların devam ettiği bildirilmiştir. Yine mahallinde yapılan keşif sonucu alınan raporlarda da, nizalı yerin Tarım Reformu Ankara Bölge Müdürlüğünce dağıtıma tabi tutulduğu belirtilerek dağıtım sonucu oluşan durum krokide gösterilmiştir.
Mahkemece bu hususlar ve 4342 sayılı Mera Kanununun 14. maddesi dikkate alınmadan Ankara 10. İdare Mahkemesinin kararı esas alınarak hüküm kurulmuştur. Nizalı 703 ve bundan ifrazen oluşan 807 parsel sayılı mera parsellerinin anılan yasa hükmüne uygun olarak tahsis amacının değiştirilip değiştirilmediği, değiştirilmişse Tarım Reformu çalışmasının yapılıp yapılmadığı hususlarının araştırılarak mevcut durum tespit edildikten sonra tüm deliler birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle, yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüne, usul ve yasaya aykırı hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 14.10.2002 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy