(4721 S. K. m. 702, 1027)
Davacı tarafından, davalı aleyhine 3.2.2003 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydında murisin adı ve soyadının tashihi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17.4.2003 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.
Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet veya diğer hak sahiplerinin isim, soy isim, baba adı, doğum tarihleri gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu nedenle de bu tür davalarla kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.
İsim düzeltme davaları, taşınmazın aynına ilişkin bulunduğundan HUMK. nun 13. maddesi uyarınca, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
Böyle bir davayı tapu maliki ile mirasçıları açabilir. Bunun yanı sıra 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren yeni Türk Medeni Kanununun 702. maddesinin son fıkrası ile ortaklardan her birinin topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan bütün ortakların yararlanabileceği öngörüldüğünden, elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan herhangi biri de, tek başına tapuda miras bırakanla ilgili düzeltme isteyebilir. Ayrıca bu tür davanın, bir başka dava nedeniyle verilen yetkiye dayanılarak açılması da mümkündür. Böyle bir yetki verildiğinde, yetkiye dayanılarak dava açan kişinin, aktif dava ehliyeti vardır.
Tapu Sicil Müdürlüğüne yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.
1- Düzeltilecek tapu kaydı tüm dayanakları ile birlikte getirtilmelidir.
2- Nüfus Müdürlüğünden, kayıtta geçen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişinin kaydının bulunup bulunmadığı sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişinin nüfus kaydı, tapu ve dayanakları ile bağlantı oluşturacak şekilde incelenmeli, gerekirse kök kayıtlar da istenmelidir.
3- Cumhuriyet Savcılığı aracılığıyla, taşınmazın bulunduğu mahalde kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
4- İstem konusunda tanık dinlenmelidir.
5- Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise, tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri de taşınmaz başında dinlenerek keşif yapılmalıdır.
Açıklanan bu hususlar çerçevesinde inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.
Ayrıca, davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve gerektiği hallerde vekalet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.
Tapu Sicil Müdürlüğü de yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalıdır.
Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;
Mahkemece yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli değildir.
Davacı dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarında Fadi Doğan olarak yazılan murisin ad ve soyadının Fatik Doğan (Hacımahmutoğlu) olarak düzeltilmesini istemiştir.
Tapuda isim düzeltme istemleri, mülkiyet hakkının kullanımını engelleyen ancak bir mülkiyet aktarımına yol açmayan hususların nüfus kayıtlarına uygun şekilde düzeltilmesine ilişkindir. Bu nedenle böyle düzeltme istemli bir davada davacının amacının tam olarak açıklattırılması gerekir. Davacı, murisin ad ve soyadının Fatik Doğan (Hacımahmutoğlu) olarak düzeltilmesini istemiştir. Bu istemde soyadının Doğan ya da Hacımahmutoğlu olarak düzeltilmesi istemi olup bu husus mahkemede bir kez daha davacıya açıklattırılarak hangi soyadına göre düzeltme istediği belirlenmelidir.
Dava konusu taşınmazların tapuya tesciline esas tutanaklar ve dayandığı belgeler ile hükmen tescile dayanak dava dosyaları getirtilmemiştir. Cumhuriyet Savcılığınca yapılan araştırmada ad ve soyadı düzeltilmesi istenen kişi ile tapu malikinin aynı kişi olup olmadığının tespit edilemediği bildirilmesine rağmen Nüfus Müdürlüğünden tapuda malik gözüken Fadi Boztoprak adında bir kişinin bulunup bulunmadığı araştırılmamış, ad ve soyadı düzeltilmesi istenen murisin anne baba ve kardeşlerini gösterir aile nüfus kayıt tablosu istenmemiş, kayıtlar arasında bağlantı sağlanmamıştır. Tanık beyanları ise, iddiayı aydınlatacak nitelikte değildir. Bu nedenle açıklanan ilke doğrultusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılarak tapu maliki ile ad ve soyadının düzeltilmesi istenen davacı murisin aynı kişi olup olmadığı şüpheye yer vermeyecek şekilde saptandıktan sonra bir karar vermek gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle, davalı vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulüne, usul ve yasaya aykırı hükmün BOZULMASINA, 29.09.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy