(4721 S. K. m. 715) (3402 S. K. m. 16) (YHGK. 15.11.2006 T. 2006/14-729 E. 2006/723 K.)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 11.2.2005 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 21.7.2005 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Uyuşmazlık konusu yer köy yerleşim alanı içerisinde yer almakta olup birden çok evin kapısının açıldığı meydan nitelikli bir alanın küçük bir bölümünü teşkil etmektedir. Davacı, keşif yerinde çizilen krokiye göre A harfi ile gösterilen bu yerin kadastro sırasında davacıya ait parsel hudutları içerisine alınmak suretiyle özel mülkiyet alanına dahil edildiğini belirterek davalıya ait parselden iptal edilmek suretiyle yola terkine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece; uyuşmazlık konusu yerde davacının özel mülkiyetini ilgilendirir bir hakkının olmadığı ve bu nedenle dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı vurgulanmak suretiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Medeni Kanunun 715 inci maddesinde vurgulandığı üzere; yararlanması kamuya bırakılmış mallar devletin hüküm ve tasarrufu altında olup bunların hiçbir şekilde özel mülkiyete konu olmayacakları açıktır. Benzer hüküm 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16/B maddesinde de yer almakta olup, orta malı taşınmazların özel mülkiyete konu teşkil etmeyeceği, bunlar hakkında mülkiyet siciline yazılı şekilde işlem yapılamayacağı belirtilmiştir. Yerel bilirkişi ve tanıklarca, uyuşmazlık konusu taşınmazın, köy meydanı gibi gözüken kuzey bitişik bölümdeki alanla birlikte ortak kullanıldığı açıklanmıştır. Bu bölümden diğer köy halkının yararlandığı şekilde davalı da yararlanmakta olup, nizalı bölüm üzerinde davalının özel mülkiyeti biçiminde ayrık bir tasarrufunun olmadığı belirtildiğine göre, bu yerin köy orta malı nitelikli yerlerden olduğunu kabul etmek gerekir.
Mera, yayla, yol, meydan gibi köy orta malları, herkes tarafından, kimseye danışılmadan ve herhangi bir makam ve merciiden izin ve olur alınmadan serbestçe yararlanılan yerlerden olmakla bu gibi yerlerin herkesçe korunup kollanması da zorunludur. Davacı, köyde oturan bir yurttaş olarak kendi tasarrufunun engellendiği durumla karşı karşıya kaldığından söz ederek dava açtığına göre hukuki yararının mevcut bulunduğu açıktır. Davalıya ait taşınmazın A harfi ile gösterilen bölümünün orta malı nitelikli yere dahil olduğu kanıtlandığına göre bu bölümün davalı tapusundan iptali ile yola terkine karar verilecek yerde, mahkemece, davacının sıfat yokluğundan söz edilerek davanın reddi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 08.02.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy