(1086 S. K. m. 74, 83, 388) (3095 S. K. m. 1, 2)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 11.1.2002 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin fekki ve menfi tespit isteminde bulunulmuş karşı davada inanç sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil ile tazminat istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; ipoteğin fekki ile tazminat isteminin kabulüne, tapu iptali ve tescil isteminin reddine dair verilen 14.6.2004 günlü hükmün Yargıtay'ca, duruşmalı olarak incelenmesi davacılar (K.davalılar) vekili tarafından ayrıca davalı karşı davacı vekili tarafından da istenilmekle, tayin olunan 5.7.2005 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden K.davacı Ünal Kavçın vekili Av. Hamit Demir ile karşı taraftan davacı (K.davalılar) vekili Av. Evren Bilgen geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: 1- Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre, davalı (K.davacı) Ünal Kavçın'ın tüm temyiz itirazlarının, davacı (K.davalı) Kazi Ünlü ve Özmak Mak. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşağıda gösterilen neden dışındaki temyiz itirazlarının reddine,
2- Karşı davacının kabul edilen tazminat istemine mahkemece, karşı dava tarihinden itibaren değişen oranlar uygulanmak suretiyle % 60 oranında reeskont faizi yürütülmesine karar verilmiştir.
Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine ilişkin 3095 Sayılı Kanun 19.12.1984 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Kanun'un 5.maddesi Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunun da kanuni faiz ve temerrüt faizi oranlarını hükümler uygulanmaz hükmünü içermekte olup, faiz oranları da 1, 2, 4 ve 4/a maddelerinde gösterilmiştir. Anılan Kanun'un 1 ve 2. maddelerinin Anayasa Mahkemesince iptal edilmesinden sonra 4498 sayılı Yasa ile iptal edilen 1 ve 2. maddelere ilişkin düzenleme yapılmıştır. 1 madde Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktar sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yıllık, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı üzerinden yapılır. Söz konusu reeskont oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından beş puan veya daha çok farklı ise, yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur, 2. madde, Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1.madde de belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur.
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklanan miktardan fazla ise arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranında beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur.
Temerrüt faizi miktarının sözleşmede kararlaştırılmamış olduğu hallerde, akdi faiz miktarı yukarıdaki fıkralarda öngörülen miktarın üstünde ise, temerrüt faizi, akdi faiz miktarından az olamaz. şeklinde yeniden yasalaşmıştır. Anılan hükümlere göre, adi işlerde faiz oranı Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı üzerinde, ticari işlerde ise kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden belirlenmektedir.
Davalı (K.davacı) inanç sözleşmesine dayalı tapu iptali tescil veya taşınmaz üzerindeki imalatların bedeli için fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 8 milyar liranın reeskont faizi ile birlikte tahsilini istemiştir. 14.10.2003 tarihinde ise tazminat istemini 188.684.400.000 TL. olarak ıslah etmiş ve ıslah tarihinden itibaren reeskont faizine hükmedilmesini talep etmiştir.
Mahkemece ıslaha konu miktar üzerinden tazminat işlemi kabul edilmiş karşı dava tarihinden itibaren değişen oranlarda % 60 reeskont faizine hükmedilmiştir.
a- Davalı (K.Davacı) Ünal Kavçın, faizin ıslah tarihinden itibaren işletilmesini talep ettiği halde, talep de aşılarak H.U.M.K. nun 74. maddesine aykırı bir şekilde faizin karşı dava tarihinde işletilmesi,
b- Davalı (karşı davacı) nın faiz isteminin 4489 sayılı Yasa ile değişik 3095 sayılı Yasanın 1. maddesi uyarınca belirlenmesi, gerekirken, hem değişen oranlar üzerinden faiz alınması, hemde % 60 oranının gösterilmesi çelişki yarattığından, çelişkili şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden hükmün bu yönden bozulması gerekmiştir. Ancak, bozma nedeni yeniden yargılamayı gerektirmediğinden H.U.M.K. nun 438/VII. maddesi uyarınca, hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir. Yukarıda yazılı nedenlerle;
Sonuç: 1- Davalı (K.davacının) temyiz itirazlarının reddine,
2- Davacı (K.davalı) nın temyiz itirazının açıklanan nedenle kabulü ile yerel mahkeme kararının hüküm fıkrasında 2.maddesinin hükümden çıkartılarak yerine 2-Karşı davacı Ünal Kavçın'ın açtığı davanın kısmen kabulü ile, taşınmaz üzerinde yapılan bina bedeli olan 188.684.400.000 TL. sının davanın ıslah tarihi olan 14.10.2003 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4489 sayılı Kanunla değişik 1. maddesinde belirtilen değişen oranlarda yürütülen faizi ile birlikte karşı davalı Özmak Mak.San.Tic. Ltd. Şti'den alınarak karşı davacı Ünal Kavçın'a verilmesine cümlesinin eklenmesine, kararın düzeltilmiş bu haliyle ONANMASINA, davacı (karşı davalılar) dan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine, 400 YTL. duruşma vekalet ücretinin davalı (karşı davacı)dan alınarak davacı (karşı davalılar) vekiline verilmesine, 05.07.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy