(1086 S. K. m. 91, 427, 455)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 19.9.2002 tarihinde verilen dilekçe ile intifa hakkının terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 3.5.2004 günlü karar kesinleşmeden davacı vekili tarafından davadan feragat edilmesi sebebiyle davanın reddine, harcın iadesi yönündeki her iki tarafın taleplerinin reddine, başka harç tayinine gerek olmadığına dair verilen 5.1.2005 tarihli hükmün Yargıtay'ca tetkiki davalılar vekili ve davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, intifa hakkının kötüniyetle tesis edildiği iddiası ile açılan intifaya ait hakkın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece 3.5.2004 gününde davanın kabulüne karar verilmiş ve hüküm fıkrasında yargı harcının 282.132.720.000 TL olduğuna ve bunun tahsiline de karar verildikten sonra, taraflara hükmün tebliğini takiben, kesinleşmesinden önce davacı vekili 5.1.2005 gününde imzalayıp mahkemeye sunduğu dilekçesinde davadan feragat ettiğini bildirerek yatırılan harcın iadesini istemiştir. Aynı tarihli sair bir dilekçe ile davalılar da feragata ait davacı istemlerine katıldıklarını beyan ile harcın kedilerine verilmesi isteminde bulunmuşlardır. Tarafların bu istemleri üzerine, mahkemece dava yeniden ele alınarak incelenmiş ve sonucunda; 5.1.2005 gün 2004/2001-1 numaralı ek kararı ile, feragat sebebi ile davanın reddine karar verildikten sonra, harcın iadesi yönündeki taraf istemlerinin de harç zayyine meydan vermemek gerekçesi ile reddine karar verilmiş ve verilen iş bu ek karar her iki tarafça yalnızca harca yönelik hükme hasren temyiz edilmiştir.
Mahkemece verilen nihai kararların nasıl kesinleşeceği HUMK. da belirtildiği gibi, feragat hakkındaki istemlerin de hangi safhada verilebileceği ve bu safhalara göre yargısal yoldan neler yapılabileceği usul yasasında belirtilmiştir. Kanunun 91. maddesine göre feragat, iki taraftan birinin netice-i talebinden vazgeçmesidir. şeklinde tanımlandıktan sonra, 151/Son maddesinde bu beyanın zabıtlara da geçirilmesi gerektiğine işaret edilmiştir. Bütün bunlardan mahkeme içi feragatın nihai hükümle birlikte karara bağlanacağını göstermektedir. Yargılama sırasında mahkeme huzurunda getirilmeyen bu istemin, hüküm verildikten sonra ortaya çıkması halinde bu iradeye ne gibi bir sonuç bağlanacağı yasada belirtilmemiştir. HUMK.da hükümlere karşı temyiz yolu gösterilirken nihai kararların temyize tabi bulundukları 427. madde ile açıklanmıştır. Mahkemece nihai olarak verilen kararlara değişik taleplerle de olsa, 455 ve devam eden haller müstesna mahkemenin müdahale hakkı tanınmamıştır. Somut olayda mahkeme nihai hükmünü verdikten sonra artık müdahale hakkı olmadığı hükme dönerek bu hükmü tümden değiştirir biçimde karar veremez. Temyiz süresi içinde gelişen feragat talebi tarafın hükme doğrudan müdahalesi kabul edilip bunun bir temyiz sebebi arz eder olmasından ötürü, dosyanın temyiz denetimi için Yargıtay'a gönderilecek yerde kamu düzenini bozar şekilde mahkemece dosyanın ele alınarak ek kararla feragatı değerlendirmesi kanuna aykırıdır. Açıklanan sebeple mahkemenin feragatın kabulüne yönelik tesis ettiği 5.1.2005 günlü ek kararın bozulup kaldırılmasına karar verildikten sonra, temyiz süresi içinde verildiği anlaşılan feragata yönelik taraf istemlerinin temyiz yoluna başvurama kabul edilerek istemin incelenmesine geçildi.
Feragata ait istemler uyuşmazlığın esastan çözümünü sağladığından yerel mahkemece incelenerek karara bağlanması gerekir. Temyiz aşamasında yüksek mahkemece nihai kararların denetimi yapılır. Nihai karara yansımamış feragat hakkında yerel mahkemece bir karar verilmesi gerekeceğinden bunun sağlanmasını gerekli kılabilmek için yerel mahkemenin 3.5.2004 günlü hükmünün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair istemlerin incelenmesine yer olmadığına, temyiz harcının istem halinde yatıranlara iadesine, 27.06.2005 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy