(4342 S. K. m. 4, 14, Geç. m. 3)
Dava: Taraflar arasındaki tapu iptali tescil davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 23.2.2005 gün ve 2004/7132-2005/1138 sayılı ilamıyla onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davalı tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Uyuşmazlık konusu taşınmaz 21.2.1969 tarihinde kesinleşen tesis kadastrosu sırasında mera vasfı ile Aksaray Belediyesi Tüzel Kişiliği adına tescil edilmiştir. Dosyaya getirilen kayıt örneğine göre, yapılan değişiklik işlemleri, ifraz ve tevhitler sonucu arsa vasfına dönüştürülmüş, son hali ile 1487 ada 4 parsel olarak 681.68 metrekare miktarında arsa vasfı ile Aksaray Belediyesi adına tescil edilmiştir.
Mahkemece, tesis kadastrosu ile dava konusu taşınmazın mera vasfını taşıdığı, belediye imar planı içerisinde kalsa ve arsa vasfına dönüşse bile, belediye adına tescil edilme imkanı bulunmadığından bahisle, 1487 ada 4 parselin tapu kaydının iptali ile hazineye ait olduğunun tespitine ve mera olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş, davalının temyizi üzerine karar Dairemizce onanmıştır.
4342 sayılı Mera Kanunu'nun 4. madde 3. fıkrasında, meraların özel mülkiyete konu olamayacakları, amacı dışında kullanılamayacakları ve zaman aşımına tabi olmadıkları, sınırlarının daraltılamayacağı, 14. maddesinde ise, tahsis amacı değiştirilmedikçe meralardan bu Kanunda gösterilenden başka şekilde yararlanılamayacağı belirtilerek tahsis amacının nasıl değiştirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Ancak 5198 sayılı Yasa ile 4342 sayılı Mera Kanunu'nun bazı maddelerinde değişiklik yapılmış, eklenen geçici 3. madde ile (Ek.27.5.2004 5178/5 md. Değişik 20/4/2005-5334/1 md.)
Belediye ve mücavir alan sınırları içerisinde kalan ve 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar planları içerisinde yerleşim yeri olarak işgal edilerek mera olarak kullanımı teknik açıdan mümkün olmayan yerlerin ot bedeli alınmaksızın tahsis amacı değiştirilerek Hazine adına tescilleri yapılır. Ancak bu nitelikteki taşınmazlardan ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları adına tescil edilmiş olanların tescilleri bedel talep edilmeksizin aynen devam eder. Bunlar hakkında Hazinece dava açılmaz, açılmış davalardan vazgeçilir. Hazinece bu nitelikteki taşınmazlar hakkında ilgili belediye veya kamu kurum ve kuruluşları aleyhine açılan davalar sonucunda Hazine adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen, kesinleşen ve henüz tapuda işlemleri yapılmış olan taşınmazlar hakkında da aynı hüküm uygulanır.
Birinci fıkrada nitelikleri belirtilen taşınmazlardan Hazine adına tescil edilmesi gerekirken doğrudan gerçek yada özel hukuk tüzel kişileri adına tescil edilmiş taşınmazlara ilişkin Hazinece açılan davalardan, taşınmazların emlak ve rayiç bedellerinin toplamının yarısı üzerinden hesaplanacak bedelin ilgililerce Hazineye ödenmesi kaydıyla vazgeçilir. Bu hüküm, henüz dava açılmamış taşınmazlar hakkında da uygulanır. Evvelce açılan davalarda Hazine adına tesciline veya mera olarak sınırlandırılmasına ve özel siciline yazılmasına karar verilen ve kesinleşen kararlara konu olan bu nitelikteki taşınmazların tapuları da talep etmeleri halinde aynı esaslara göre önceki kayıt maliklerine veya kanuni mirasçılarına devredilir. Hükmü getirilmiştir.
Davalı karar düzeltme isteminde bulunmuş ve dava konusu parselin 2.3.1977'de imar planının kesinleştiğini belirtmiştir.
Bu durumda kararın davalı lehine bozulması gerektiği halde onandığı, bu defa yapılan incelemede anlaşıldığından davalı Belediye Başkanlığının karar düzeltme istemi kabul edilmelidir.
Mahkeme, dava konusu 1487 ada 4 nolu parselin 1.1.2003 tarihinden önce kesinleşen imar planı kapsamında kalıp kalmadığı araştırılmalı dava konusu taşınmaz için 5178 sayılı yasa ile 4342 sayılı Mera Kanunu'na eklenen geçici 3. madde ve bu madde de değişiklik getiren 20.4.2005 tarih 5334 sayılı Yasanın 1. maddesi, hükmünün uygulama olanağı olup olmadığı üzerinde durularak sonucuna göre bir karar verilmelidir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalının karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 23.2.2005 tarih 2004/7132-2005/1138 sayılı onama ilamının kaldırılarak hükmün yukarıda yazılı gerekçelerle BOZULMASINA, 16.06.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy