(6762 S. K. m. 599)
Davacı Refik Tuncer vekili tarafından, davalı Sevda Yazıcılaroğlu aleyhine 12.8.2002 tarihinde verilen dilekçe ile itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemiş, davalı tarafından açılan karşı davada ipoteğin fekki, haciz şerhinin terkini ve senetlerin iadesi istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; ilk davanın reddine, karşı davanın kabulüne dair verilen 29.12.2003 tarihli hükmün Yargıtay'ca duruşmalı olarak tetkiki davacı (k.davalı) Refik Tuncer tarafından istenilmekle, tayin edilen 13.9.2005 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davacı (K.davalı) vekili Av. Alptuğ Abacı ile karşı taraftan davalı (K.davacı) vekili Av. Berna Özpınar geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Davacı, davalı Sevda Yazıcılaroğlu'nun Servis Prestij Otomotivden aldığı arabanın borcunun teminatı olmak üzere 44 parsel s. taşınmazdaki 9 numaralı bağımsız bölüm için 4.11.1998 gününde ipotek akdi düzenleyerek taşınmazın ipotek edildiğini, ipotek sözleşmesine göre taksitlerden birisinin ödenmemesi halinde ipoteğin paraya çevrileceğini senetlerin vadesinde ödenmemesi sebebiyle ek protokoller düzenlendiğini, ancak davalının borcunu ödemediğini, bu sebeple Şişli İcra Müdürlüğünün 2001/16922 s. dosyası ile ipoteğin paraya çevrilmesi takibi başlattıklarını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptalini istemiştir.
Davalı, açtığı karşı davada, borçlu olmadığının tespitini, araç üzerindeki hacizlerin kaldırılmasını ve ipoteğin fekkini talep etmiştir. Ayrıca davacı ile aralarındaki protokolleri yenilemelerine rağmen önceki günlü senetlerin iade edilmediğini borçlarını ödediklerini savunmuştur.
Mahkemece, araç bedelinin ödendiği gerekçesiyle ipoteğin ve araç üzerindeki hacizlerin fekkine, senetlerin iadesine, itirazın iptali isteminin reddine karar verilmiştir.
Hükmü davacı Refik Tuncer temyiz etmiştir.
Dava, ipoteğin paraya çevrilmesi istemli takibe yapılan itirazın iptali, karşı dava ise menfi tesbit, ipoteğin fekki, haciz şerhlerinin terkini ve senetlerin iadesi istemine ilişkindir.
Taraflar arasında araba alınması nedeniyle, araç bedelinin ödenmesinin teminatı olmak üzere 9 numaralı bağımsız bölüm üzerine ipotek konulduğu çekişmesizdir. Çekişme araç bedelinin ve bunun sonucu olarak da ipoteğe konu borcun ödenip ödenmediği noktasında toplanmaktadır.
Davalı, (karşı davacı) Serap Yazıcılaroğlu 62.500 dolara satın aldığı araç için Prestij A.Ş. ile bedelin ödenmesi hususunda 26.10.1998 gününde protokol düzenlemiştir. 14.11.1998 gününde de 9 numaralı bağımsız bölüm üzerine 26.10.1998 günlü protokole da atıf yapılarak ipotek konulmuştur. Protokole bağlanan senet bedellerinin ödenmemesi sebebiyle 24.3.1999 gününde ve son olarak da 13.8.1999 gününde ek protokoller düzenlenmiştir. Son protokolde ödenmesi gereken miktar 79.200 dolar ve 1 milyar 500 liradır. Mahkemece, tarafların daha önceki protokolleri iptal eden ve taraflar arasındaki ve tarafların imzasını taşıyan belgede gösterilen miktarın ödenmesi gereken bedel olarak kabul edilmesi gerekir. Düzenlenen bu protokol uyarınca Serap Yazıcılaroğlu 13.8.1999 gününden sonra protokole konu senet bedellerini ödeyip ödemediği saptanmalıdır.
İpotek akit tablosunda, 26.10.1998 günlü ilk protokole atıf yapılarak, senetlerden birisinin ödenmemesi halinde ipoteğin paraya çevrileceği kabul edilmiştir. Bu protokole ek yapılan protokolde, ipoteğin paraya çevrilmesi ve gecikme tazminatı ve cezai şarta ait hükümler korunarak borç yenilenmiştir. Bu borç yenileme işlemleri de taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinde, Serap Yazıcılaroğlu'nu son protokolde kabul ettiği borç miktarı ve daha önce yaptığı ödemeler toplam borcu göstermektedir.
Mahkemece yeniden bilirkişi incelemesi yapılarak, tarafların özgür iradeleri ile düzenledikleri 13.8.1999 günlü protokoldeki borç miktarı üzerinden bedelin ödenip ödenmediği, sözleşme hükümlerine göre, ödenmesi gereken miktar bulunup bulunmadığı saptanarak, itirazın iptali ve ipoteğin fekki davası sonuçlandırılmalıdır.
Hacizlerin kaldırılması ve takibin iptali ile senetlerin iadesi isteminde ise, araç üzerindeki kaldırılmasına karar verilen hacizler Gabriel Shütz Tuncer tarafından yapılan icra takipleri sebebiyle konulmuştur. Yine bu kişinin başlattığı icra takiplerinin iptal edilmesine karar verilmiştir. Gabriel Shütz Tuncer takip konusu senetlerin hamilidir ve Türk Ticaret Yasasının 599. maddesi uyarınca, karşılıksız kalan senetleri bile bile keşideci yararına hareket ederek takip yaptığı kanıtlanmadığı gibi, eldeki davanın tarafı da değildir. Bu nedenlerle, davada taraf olmayan kişi aleyhine hüküm kurulması, dava konusu olmayan takiplerin iptali ve karşılıksız kaldığı saptanmayan senetlerin iadesine karar verilmesi doğru değildir.
Açıklanan bütün bu nedenlerle karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarda yazılı sebeplerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istem halinde yatırana geri verilmesine, 400 YTL. duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 13.09.2005 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy