(4721 S. K. m. 747)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 18.5.2005 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24.2.2006 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Ahmet Ç. tarafından duruşmalı istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne duruşma isteminin geçit bedelinin değerine göre reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, Türk Medeni Kanunun 747. maddesine dayanılarak açılmış, geçit hakkı istemine ilişkindir.
Mahkemece istem krokide A harfi ile gösterilen bölüm yönünden kabul edilmiş, davacının 68 parseli yararına bu kısımdan geçit tesis edilmiş,
Hükmü davalılardan Ahmet Ç. temyiz etmiştir.
Geçit kurulmasına ilişkin davalarda amaç, genel yolla bağlantısı bulunmayan taşınmazların genel yolla bağlantısını sağlamaktır. Davacıya ait 68 parselin mutlak geçit ihtiyacı içinde olduğu paftasından izlenmektedir.
Geçit hakkı tesisine ilişkin bu tür davalar özünü komşuluk hukukundan alır. Komşular arasında fedakarlığın dengeli biçimde dağıtılması gerekeceğinden geçit için belirlenecek yerin davacının subjektif arzusuna göre değil objektif kriterlere uygun saptanması bundan dolayı zorunludur.
Somut olayda, bilirkişinin mısır ziraatı yapıldığını ifade ettiği 63 parselin davalılara ait 65, 66 ve 67 parsellerden daha fazla yüzölçümünde olduğu görülmektedir. Tapu kaydı ve krokisi getirtilmemiş olsa bile 75 parsel sayılı taşınmaz da davalılar parsellerinden büyüktür. Bu nedenlerle davacının geçit ihtiyacının 63 veya 75 parsellerden karşılanması fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesine uygun düşecektir. 63 parselin krokide sarı ile taralı geçit yeri üzerinde su tribünü vanası bulunması yerinin değişimi olanağı olduğundan buradan geçit verilmesine engel teşkil etmez.
Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; davacıya 75 ve 63 parseller malikleri hakkında dava açmak üzere uygun bir mehil vermek, açıldığı takdirde davayı eldeki dava dosyası ile birleştirmek geçit seçeneğini yukarıda sözü edilen kriterler doğrultusunda 75 ve 63 parseller üzerinde keşfen aramak olmalıdır. Yukarıdan beri ortaya konan ilkeler göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile davanın kabul edilmesi doğru olmamış, hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan kararın BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 13.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy