(4721 S. K. m. 1026)
Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 28.03.2005 gününde verilen dilekçe ile tapuda vakıf şerhinin iptali istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 04.05.2006 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Vakıflar İdaresi vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve dosya içeriğine göre,yerel mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı onama harcının temyiz edene yükletilmesine, 22.01.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi.
NOT: KONUNUN ÖNEMİ NEDENİYLE YEREL MAHKEME İLAMINI AŞAĞIDA YAYIMLIYORUZ.
T.C.
İZMİR
ASLİYE 8. HUKUK MAHKEMESİ
Esas No: 2005-117
Karar No: 2006-188
Dava: Davacı avukatı dava dilekçesinde özetle, davacıların murisi Memiş Özüdoğru'nun 05.05.1954 yılında eski malikleri olan Ahmet Kemal Yılancıoğlu, Mehmet Yılancıoğlu ve Cemal Altuğ Yılancı'dan satın aldığı İzmir ili, Konak ilçesi, Ali Reis Mahallesi 1058 ada, 36 parsel 1 cilt 66 sayfa da kayıtlı, taşınmaz ayın olarak özel kişilere ait olup, vakıf ile herhangi bir ayın ilişkisi söz konusu olmadığını, tapu kayıtlarında Köprülüzade Fazıl Ahmet Vakfından 2 çuvaldız su (kiralama) icareteyn şerhi bulunduğunu, tapu kayıtları üzerinde bulunan vakıf şerhi SU KİRALANMASI olup taşınmazın aynından kaynaklanmadığından taviz bedelinden, dolayısı ile taşınmaz mükellefiyetinden de söz etmek mümkün olmadığını ve şerhte belirtilen Köprülüzade Fazıl Ahmet Vakfı mazbut vakıf olup davalı Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesinde yer aldığım, söz konusu iki çuvaldız su yaklaşık otuz beş yıl önce tamamen kesildiğini, Memiş Ozüdoğru adına kayıtlı taşınmaz üzerindeki, su kiralama ilişkisine dayanan, taşınmazın aynından kaynaklanmayan vakıf şerhinin kaldırılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Cevap: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, söz konusu suyun icareteynli bir su olduğunu, Suların Belediye ye devri Vakfiyeyi Ortadan kaldırmayacağını, su ile ilişkili icareteynli ve mukataah taşınmaz mallar 2762 sayılı Vakıflar Yasası kapsamında değerlendirildiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Gerekçe: Dava, davacılara ait tapulu taşınmazdaki taşınmazın tapu kaydındaki Nevi: Su Köprülüzade Fazıl Ahmet Vakfından icareteynli şerhinin terkini istemi ile açılmıştır.
Dava konusu olan ve Konak ilçesi, Ali Reis Mahallesi 1058 ada, 36 parsel sayılı Kargir ev ve ½ masura su niteliği ile 514 m2 yüzölçümlü taşınmaz davacıların miras bırakanı Memiş Özüdoğru adına tapuda kayıtlıdır. Dosyaya sunulan mirasçılık belgesi ile davacıların, Memiş Özüdoğru mirasçıları olduğu anlaşılmaktadır ve bu nedenle aktif dava ehliyetleri bulunmaktadır.
Taşınmaza ilişkin tapu kayıtları ilk tesisinden itibaren getirtilmiş ve ayrıca taşınmazın çapı da getirtilmek sureti ile buna ilişkin deliler toplanmış, Köprülüzade Fazıl Ahmet Paşa Vakfiyesine ilişkin vakıf senedinin ilgili kısmı günümüz Türkçesine çevrilerek getirtilmiştir.
Taşınmazın bulunduğu yerde 23.2.2006 tarihinde keşif yapılarak davacı tanıkları dinlenmiştir.
Davacı tanıkları özetle Buca ilçesi, Kızılçullu semtinden gelen ve Osmanağa suyu olarak bilinen suyun kapalı künklerle çok eski yıllarda dağıtıldığını, davacıların babasının bu taşınmazı satın aldığı Yılancızadeler olarak bilinen ailenin 40 seneden daha önce bu sudan faydalandıklarını, bu yerde bulunan evin bitişiğinde de çeşme bulunduğunu, daha sonra Buca Belediyesi ile İzmir Belediyesi arasında çıkan sorun nedeni ile suyun kesildiğini, ondan sonra şehir şebekesinden su dağıtıldığım Osmanağa suyunun 1960'lı yıllardan sonra kesildiğini, bildirmişlerdir.
Vakıflar Hukuku Uzmanı Ali Necati Özdoğan ve Tapu Kadastro Uzmanı Nedim Saraç tarafından düzenlenen 13.3.2006 tarihli raporun ilgili kısmında aynen Taşınmazın Belediye Su abonesi 165 numaralı olup, 952 sokak, 14/1 de kaydedildiği görülmüştür.
İzmir Büyükşehir Belediyesi İz-Su Genel Müdürlüğünün 07.09.2004 tarih ve 8411 sayılı yazısında: Ada no: 1058, Parsel no: 36, Masura no: ½ - V.O. su, no: 165 olan İz Su yazısında yazılı adresteki suyun 2678 sayılı yasanın 27. maddesine göre taviz bedeli ile birikmiş 80 senelik icare borcu 26.8.2004 tarihinde 9559 sayılı makbuz ilmühaberi mukabilinde idare veznesine yatırılmış olup, sahibi adına mülk terkininin yapılması ittiza etmektedir. Şekli ile tapu sicil müdürlüğüne yazdığı ekli fotokopi 7.9.2004 tarih ve 9559 nolu İz Su Genel Müdürlüğü Formunda: Memiş Özüdoğru 165 nolu A AB nolu (Osman Vezir ağa Su bedeli) hesabına alınan 4.600.000 TL'nin tahsil edildiği tespit edilmiştir.
Osmanlı İmparatorluğu vakıflarından Sahih vakıflar konusu itibari ile mülk arazi veya diğer mülk menkul ve gayrimenkul mallar teşkil eden vakıflardır. İcareteynli vakıflar: Hanefi mesebinde istisnai olarak kabul edilen uzun süreli kira akdi (icare-i tavile) tiplerinden biri icareteyn usulüdür. İcareteynli vakıf İcarei muaccele denilen ve vakıf akarının gerçek kıymetine yakın yahut peşin kira bedeli ve icar-i muaccele adı ile periyodik olarak her ay veya yıl alınan veresiye kira bedeli karşılığında tasarruf olunan vakıflara denilir.
Somut olayda Buca civarlarında vakfa ait suyun su kemerleri kanalı ile İzmir 'e getirildiği ve o zamanki usule göre isteyenlere gene o zamanki ölçülere göre su verildiği İzmir'in Kızılçullu Semtinden getirilen ve kira ile dağıtılıp kira parası tahsil edilen vakfa ait suya Osmanağa suyu denildiği anlaşılmaktadır. Dosya münderecatına ve tarafların beyanlarına göre suyun evlere verilişi sebebi ile vakfın o gün o tarihlerde şimdiki su abonelerine dağıtılan sular karşılığı para alınması gibi tatbikat gördüğü ve bu suretle, vakıf ile su alan gayrimenkul sahibi arasında bir akit oluştuğu ve akdin devamlılığı ile vakıf mevzuatı yönünden tapuya ( beyanlar hanesine) şerh verildiği anlaşılmaktadır. Bu şerh gayrimenkul lehine bulunmaktadır. Gayrimenkul sahibi su aldığı sürece karşılığına vakıfla anlaşmasına göre su kirası ödeyecektir. O zamanki anlaşmaya göre suyun satılması değil kiralanması şeklinde durumun ifade edildiği görülmektedir.
Diğer taraftan tanık ifadelerinde de belirlendiği üzere 1960'lı yıllarda Buca Belediyesi ile İzmir Belediyesi arasında bu su yüzünden anlaşmazlık doğduğundan bu tarihten sonra suyun davacıların tapulu gayrimenkullerine verilmediği gibi .esasen İzmir Büyükşehir Belediyesi ve daha evvel İzmir Belediyesi tarafından kurulan İz Su Genel Müdürlüğü bu evlere su verilmiş bu suretle vakfın verdiği su uygulaması en azından 1960'lı senelerde ortadan kalkmıştır. Başka bir anlatımla tapu kaydının beyanlar hanesinde yazılı Nevi: su - Köprülüzade Fazıl Ahmet Vakfından İcareteynli şerhi ile ve özellikle tapu sahibinin sudan istifade etmesi için verilen bu şerhle ilgili tarafların karşılıklı hak ve vecibelerini yerine getirme olayı 1960'lı yıllarda sona ermiş, tabiri caizse bu anlaşmanın taraflar yönünden ve üçüncü şahıslara karşı ayniyat sağlaması hali imkansız bir kayıt haline gelmiştir. şeklinde görüş bildirmiştir.
Bilirkişi raporunda bildirilen görüş, irdelenen maddi ve hukuki olgular mahkememizce aynen benimsenerek, varılan sonuca göre davacıların murisi adına tapuda kayıtlı taşınmazın tapu kaydındaki şerhin hiçbir hukuki değeri kalmadığından davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1) Davanın kabulü ile, Davacıların murisi Memiş Özüdoğru adına tapuda kayıtlı olan ve Konak ilçesi Ali Reis Mahallesi 1058 ada, 36 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydındaki Su Köprülüzade Fazılahmet Vakfından İcaretynli şerhinin iptaline,
2) Peşin alınan 11,20 YTL harç ile 7.11.2005 tarihinde ikmal edilen 108,00 YTL harç olmak üzere toplam 119,20 YTL harcın mahsubu ile artakalan 312,80 YTL harcın davalıdan tahsiline, Maliye Hazinesine gelir yazılmasına,
3) Davacı tarafından yapılan 574,65 YTL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine,
4) Avukatlık Asgari Ücret tarifesi gereğince 920,00 YTL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine,
Yargıtay yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 04.05.2006 (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy