(4721 S. K. m. 747) (1086 S. K. m. 151)
Dava ve Karar: Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 26.3.1998 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine davaların birleştirilerek ve bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 3.6.2005 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar N. Y. ve E. C. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Dava; Türk Medeni Kanunu'nun 747. maddesine dayanılarak açılmış, geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir. Mahkemece, geçit tesis edilmiş, hükmün 55 ve 56 parsel malikleri tarafından temyizi üzerine Dairemizce davacıların kendi parsellerine bina inşa ederken yol yeri bırakmadıklarından 55 parselden yol istemelerinin iyi niyetle bağdaşmayacağı gerekçesi ile bozulmuştur. Bozmadan sonra dava red edilmiş, bu hükmü davacılar temyiz etmiştir.
Dosyada yer alan paftadan davacılara ait 68 ve 69 parsellerin mutlak geçit ihtiyacında bulunduğu görülmektedir. Gerçekten hükmüne uyulan Dairemiz bozma kararında vurgulandığı üzere, 68 parsel üzerine yol yeri bırakılmadan otel yapılması nedeni ile bu parselin komşu 55 parselden geçit yeri istemesi iyiniyet kuralları ile bağdaşmaz. O halde davacıların geçit ihtiyacını 55 parsel dışındaki güzergahtan aramaları gerekir.
HUMK. nun 151. maddesi hükmünce duruşma tutanaklarının tanık ve bilirkişilerin ifadelerine ve iki tarafın ikrar, sulh ve feragatine taalluk eden kısımlarının bu beyanda bulunanlara huzurda okunarak imza ettirilmesi gerekir. Somut olayda mahkemenin hükmüne dayanak yaptığı 3.6.2005 tarihli tutanaktaki davacılar vekilinin beyanı kendisine okutularak imzalattırılmadığından, davacılar vekiline bağlayıcı beyan sayılmaz. O yüzden mahkemenin anılan beyanı hükme dayanak yaparak davacıların 1 numaralı alternatif dışındaki yerlerden geçit isteğinden feragat etmişçesine davayı red etmiş olması doğru olmamıştır. Kaldı ki 1 ve 2 numaralı alternatiflerden geçit 55 parsel sayılı taşınmazdan geçirilmeksizin, 68 ve 69 numaralı davacı parsellerinden akdi irtifak kurulmak suretiyle güzergah üretilmesi mümkündür.
Mahkemece yapılması gereken iş mutlak geçit ihtiyacında olan davacılar parsellerine bu ihtiyacı karşılayacak geçit alternatifleri arayarak, davayı yöntemine uygun sonuçlandırmak olmalıdır. Eksik araştırma ve inceleme ile istemin yazılı şekilde hükme bağlanması doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde yatırana iadesine, 20.03.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy