(4721 S. K. m. 747)
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 15.9.2004 gününde dilekçe ile geçit hakkı tesisi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 22.12.2005 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kâğıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar
Dava, Türk Medeni Kanunun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçici hakkı kurulması istemine ilişkindir.
Mahkemece dava kabul edilmiş, hükmü davalı Hazine temyiz etmiştir.
1- Yapılan yargılamaya toplanan deliller ve tüm dosya içeriğine göre davalının diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.
2- Mahkemece uygun geçit yeri saptanırken öncelikle taraf yararlarının gözetilmesi gerekir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikle, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın, niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil objektif esaslara uygun belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.
Az yukarıda sözü edildiği üzere geçit ihtiyacının davacının sübjektif arzusuna göre değil fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi uyarınca karşılaştırılması gerekir. Somut olayda; geçit Hazineye ait 10082 parsel üzerinden istenmiş, mahkemece de geçit bu parsel üzerinde kurulmuştur. Oysa fedakârlığın denkleştirilmesi ilkesi geçidin 10082 parsel ile dava dışı 8577 parsellerin ortak sınırından kurulmasını gerektirir. O yüzden mahkemece davacıya 8577 parsel maliki aleyhine de dava açmak üzere olanak sağlanmalı açılan davalar birleştirilmen davacının geçit ihtiyacı 10082 ve 8577 parsellerin ortak sınırından karşılanmalıdır. Değinilen durumun değerlendirilmemesi bozmayı gerektirir.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün REDDİNE, 2. bentte açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 26.06.2006 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy