(1086 S. K. m. 13) (4721 S. K. m. 702, 1027)
Dava: Davacılar tarafından, davalı aleyhine 02.03.2005 tarihinde verilen dilekçe ile tapuda isim tashihi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 27.12.2005 tarihli hükmün Yargıtay'ca tetkiki davalı idare vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.
Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet veya sair hak sahiplerinin isim, soy isim, baba adı gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu sebeple de bu tür davalarla kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, sair bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.
İsim düzeltme davaları, taşınmazın aynına ait bulunduğundan HUMK. nun 13. maddesi uyarınca, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
Tapuda isim düzeltilmesi davasını, tapu maliki ile mirasçıları açabilir. Bunun yanı sıra 1.1.2002 gününde yürürlüğe giren Türk Medeni Yasasının 702. maddesinin son fıkrası ile ortaklardan her birinin topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan tüm ortakların yararlanabileceği öngörüldüğünden, elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan herhangi biri de, tek başına tapuda miras bırakanla ilgili düzeltme isteyebilir. Ayrıca bu tür davanın, bir başka dava sebebiyle verilen yetkiye dayanılarak açılması da mümkündür. Böyle bir yetki verildiğinde, yetkiye dayanılarak dava açan kişinin, aktif dava ehliyeti vardır.
Tapu Sicil Müdürlüğüne yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek biçimde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.
1- Düzeltilecek tapu kaydı bütün dayanakları ile birlikte getirtilmelidir.
2- Nüfus Müdürlüğünden, kayıtta geçen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişinin kaydının bulunup bulunmadığı sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişinin nüfus kaydı, tapu ve dayanakları ile bağlantı oluşturacak biçimde incelenmeli, gerekirse kök kayıtlar da istenmelidir.
3- Cumhuriyet Savcılığı aracılığıyla, taşınmazın bulunduğu mahalde kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
4- İstek konusunda tanık dinlenmelidir.
5- Bütün bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise, tanıklar ve varsa tesbit bilirkişileri de taşınmaz başında dinlenerek keşif yapılmalıdır.
Açıklanan bu hususlar çerçevesinde inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.
Davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekalet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.
Tapu Sicil Müdürlüğü de kanuni hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalıdır.
Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;
Davacılar 02.03.2005 günlü dilekçesi ile Kayseri Merkez Anbar Mahallesinde bulunan 7750 m2 tarla cinsli 1418 parsel s. taşınmazda ibraz ettikleri veraset ilamına göre ortak murisleri Ahmet oğlu Hasan Hüseyin Keşo'nun tapu kaydında Mehmet oğlu Hasan Hüseyin Türk yazılı isminin nüfus kaydına uygun olarak Ahmet oğlu 1312 doğumlu Hasan Hüseyin Keşo olduğunun tespitine ve tapu kaydının bu biçimde düzeltilmesini istemişlerdir.
Mahkemece tapulama tutanağı, tapu kaydı, nüfus kaydı, veraset ilamı ve duruşmada dinlenen davacı şahitlerinin beyanlarına göre davanın kabulüne 1418 parsel maliki Mehmet oğlu Hasan Hüseyin Türk'ün soyadının KEŞO, baba adının AHMET olarak tashihine, masrafların davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir.
Davalı idare vekili kadastro tutanaklarının içeriği ve ifraz belgelerinin celbi ile gerekli araştırmanın yapılmadığı ayrıca, doğum tarihinin düzeltilmesi talebinin reddi ile davalı yararına vekalet ücreti takdiri gerektiği gibi re'sen görülecek yönlerden bozma istemi ile temyiz etmiştir.
Dava, Medeni Yasanın 1027. maddesi gereğince tapuda isim düzeltilmesi isteğine ilişkindir. Tapu kayıtlarının düzgün tutulmasında kamu yararı bulunup, kamu düzenine ait kayıt düzeltme davalarında mülkiyet nakline meydan vermemek için tapu maliki ile adının düzeltilmesi istenen kişinin aynı şahıs olup olmadığının saptanması gerekir.
Dava konusu taşınmazın dosyadaki tapulama tutanağına göre senetsizden 05.08.1957 gününde 1314 doğumlu Mehmet oğlu Hasan Hüseyin Türk adına bilirkişi beyanı ile tespitinin kesinleştiği ve 03.01.1964 gününde ifrazen yine aynı şahıs adına tapu kaydının oluştuğu tesbit edilmiştir. Bu halde tapulama tutanağının okunaklı kaydı getirtilerek tutanak içeriğinde belirtilen intikallere göre aile nüfus kayıtları getirtilip davacılar murisinin aile nüfus kaydı ile aradaki bağlantının kurulması gerekir. Ayrıca şahitlere tapulama tutanağı içeriği açıkça okunup getirtilecek nüfus kayıtları ile irtibatlı olarak denetime elverişli beyanlarının alınması gerekir. Ayrıca tapudan 03.01.1964 günlü ifraz ile ilgili belgelerin celbi ile gerekli incelemenin yapılması, Nüfus Müdürlüğünden tapu kaydında ismi geçen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişinin kaydının bulunup bulunmadığı sorulmalı, Cumhuriyet Savcılığı aracılığı ile gerekli araştırmanın yapılması gerekir. Bütün bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise şahitler taşınmaz başında dinlenip keşif yapılarak yukarda açıklanan ilkeler doğrultusunda davacılar murisi ile tapu malikinin aynı kişi olduğunun saptanması, mülkiyet nakline yol açmayacak biçimde sonuca gitmek gerekirken noksan soruşturmaya dayalı kararın bozulması gerekmiştir.
Ayrıca davacıların dava dilekçesinde murislerinin doğum tarihinin de düzeltilmesi talepleri ile ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmemesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarda yazılı sebeplerle davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, 25.09.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy