(1086 S. K. m. 13)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.10.2005 gününde verilen dilekçe ile tapuda isim tashihi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 09.05.2006 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı idare vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, tapu kaydına yanlış yazılan kimlik bilgilerinin düzeltilmesi isteğine ilişkindir.
Taşınmazların, kadastro tespiti ya da tapuya tescili sırasında mülkiyet veya diğer hak sahiplerinin isim, soy isim, baba adı, doğum tarihleri gibi kimlik bilgilerinin kayda eksik ya da hatalı işlenmesi, kayıt düzeltme davalarının kaynağını oluşturur. Bu nedenle de bu tür davalarla kimlik bilgileri düzeltilirken, taşınmaz malikinin değişmemesi, diğer bir anlatımla mülkiyet aktarımına neden olunmaması gerekir.
İsim düzeltme davaları, taşınmazın aynına ilişkin bulunduğundan HUMK. nun 13. maddesi uyarınca, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.
Böyle bir davayı tapu maliki ile mirasçıları açabilir. Bunun yanı sıra 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren yeni Türk Medeni Kanununun 702. maddesinin son fıkrası ile ortaklardan her birinin topluluğa giren hakların korunmasını sağlayabileceği ve bu korumadan bütün ortakların yararlanabileceği öngörüldüğünden, elbirliği mülkiyetinde, ortaklardan herhangi biri de, tek başına tapuda miras bırakanla ilgili düzeltme isteyebilir. Ayrıca bu tür davanın, bir başka dava nedeniyle verilen yetkiye dayanılarak açılması da mümkündür. Böyle bir yetki verildiğinde, yetkiye dayanılarak dava açan kişinin, aktif dava ehliyeti vardır.
Tapu Sicil Müdürlüğüne yöneltilerek açılması gereken kayıt düzeltme davalarında, mahkemece sağlıklı bir inceleme yapılmalı, kayıt maliki ile ismi düzeltilecek kişinin aynı kişi olduğu kuşkuya yer vermeyecek şekilde saptanmalıdır. Bu saptama yapılırken de aşağıda açıklanan yöntem izlenmelidir.
1- Düzeltilecek tapu kaydı tüm dayanakları ile birlikte getirtilmelidir.
2- Nüfus Müdürlüğünden, kayıtta geçen kişi ile aynı kimlik bilgilerine sahip bir başka kişinin kaydının bulunup bulunmadığı sorulmalı, kaydı düzeltilecek kişinin nüfus kaydı, tapu ve dayanakları ile bağlantı oluşturacak şekilde incelenmeli, gerekirse kök kayıtlar da istenmelidir.
3- Cumhuriyet Savcılığı aracılığıyla, taşınmazın bulunduğu mahalde kayıt maliki ile aynı ismi taşıyan başka kişi bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.
4- İstem konusunda tanık dinlenmelidir.
5- Tüm bu araştırmalar sonucu hala kesin bir kanaat oluşmamış ise, tanıklar ve varsa tespit bilirkişileri de taşınmaz başında dinlenerek keşif yapılmalıdır.
Açıklanan bu hususlar çerçevesinde inceleme ve araştırma sonucu, tapu ve nüfus bilgileri arasında bağlantı ve tutarlılık sağlandığında davanın kabulü yoluna gidilmelidir.
Ayrıca, davanın niteliği gereğince, yargılama harcı ve vekalet ücreti maktu olarak belirlenmelidir.
Tapu Sicil Müdürlüğü de yasal hasım olduğundan yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamalıdır.
Bu ilkeler ışığında somut olaya bakıldığında;
Davacı, 05.12.2005 tarihli dilekçesiyle murisi annesinin 1954 ada 3-4-5 parsel sayılı arsa cinsli taşınmazlarda tapu kayıtlarında Mehmet kızı Nuriye yazılı isminin nüfus kayıtlarına uygun şekilde Mehmet kızı Nuriye Suveren şeklinde düzeltilmesini istemiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.
Davalı idare vekili kararı temyiz etmiştir.
Dava, Türk Medeni Kanununun 1023. maddesi gereğince tapuda isim düzeltilmesi isteğine ilişkindir. Tapu kayıtlarının düzgün tutulmasında kamu yararı bulunup kamu düzenine ilişkin kayıt düzeltme davalarında mülkiyet nakline meydan vermemek için tapu maliki ile adının düzeltilmesi istenen kişinin aynı şahıs olup olmadığının şüphe ve tereddüde yer vermeyecek şekilde saptanması gerekir.
Mahkemece getirtilen murisin nüfus kaydında davacının annesi Nuriye Suveren'in evlenmeden önceki soyadının Peksöz olduğu evlenmekle, Hatır soyadını aldığı tespit edilmiş olup dosyada mevcut Kazan Sulh Hukuk Mahkemesinin 14.09.1995 tarih ve 1995/159 Esas, 1995/166 Karar sayılı veraset ilamında ise, murisin soyadı Suveren olarak geçtiği görülmüştür. Dosyadaki nüfus kayıt örneği ile veraset ilamı arasındaki çelişkinin sebebi araştırılmamış, muris sonradan Suveren soyadı almış ise idareden buna dair nüfus kaydı getirtilip incelenmemiştir. Bu eksiklik giderilmeli ayrıca tapu kayıtlarının imar öncesi dayanak tapulama tutanakları ve tapulama tutanaklarının varsa revizyon kayıtları getirtilip içeriklerine uygun araştırma yapılmalı ve bu kayıtlar davacının göstereceği şahitler varsa tespit bilirkişilerine okunup dava konusu taşınmazların davacının murisine ait olup olmadığı kesin olarak saptanarak yukarıda belirtilen ilkelerde dikkate alınarak sonucu doğrultusunda bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, 06.11.2006 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy