(4721 S. K. m. 747, 748)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 15.02.2006 ve 06.11.2002 gününde verilen dilekçeler ile geçit hakkı kurulması istenmesi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davanın kabulüne dair verilen 18.07.2007 günlü hükmün Yargıtay'ca, duruşmalı olarak incelenmesi davalı Hüseyin Kar vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 18.03.2008 günü için yapılan tebligat üzerine temyiz eden davalı Hüseyin Kar vekili Av. Necmi Sezen ve davalı Hazine vekili Av. Sema Selçuk geldiler. Açık duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenlerin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacılar, 483 parsel sayılı taşınmazları yararına davalılara ait 71, 72, 195, 456, 151, 152 642, 455, 616, 457 parsel sayılı taşınmazlardan geçit irtifakı kurulmasını istemişlerdir.
Birleştirilen davada ise; davacılar maliki oldukları 456 ve 152 parsel sayılı taşınmaz ile zilyedi oldukları 151, 455, 457, 642 parsel sayılı taşınmazlar yararına 642, 151, 455, 457, 72, 71, 195, 456, parsel sayılı taşınmazlardan geçit irtifakı kurulmasını istemişlerdir.
Mahkemece, her iki davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm, 72 parsel sayılı taşınmaz maliki davalı Hüseyin Kar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Yapılan yargılamaya toplanan delillere ve dosya kapsamına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş ve reddi gerekmiştir.
2- Geçit hakkı verilmesine ilişkin davalarda bu hak taşınmaz leh ve aleyhine kurulacağından leh ve aleyhine geçit istenen taşınmaz maliklerinin tamamının davada yer alması zorunludur. Ancak, yararına geçit istenen taşınmaz müşterek mülkiyete konu ise dava paydaşlardan biri veya birkaçı tarafından açılabilir. Geçit ihtiyacı olan kişi davasını öncelikle taşınmazların mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun taşınmaz malikine karşı ve daha sonra bundan en az zarar görecek olana yöneltmelidir.
Geçit irtifakı kurulmasını isteme hakkı yukarıdaki açıklamadan da anlaşıldığı gibi mülkiyetin aynına ilişkin olduğundan taşınmaz maliklerine tanınmış bir haktır. Taşınmaz zilyetlerinin malik adına geçit irtifakı kurulması istemiyle dava açma yetkileri yoktur. Bu nedenle mülkiyeti Hazineye ait olan 457, 455 ve 642 parsel sayılı taşınmazlar yararına bu taşınmazların zilyedi olan davacıların geçit irtifakı kurulması isteminin hüküm altına alınması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda 1. bentte yazılan nedenlerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, 2. bentte yazılı nedenlerle hükmün BOZULMASINA, 550.00'şer YTL. Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacılardan alınıp davalı Hazineye ve davalı Hüseyin Kar'a verilmesine, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 20.03.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy