(4721 S. K. m. 683, 737) (1086 S. K. m. 283, 284)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 12.01.2004 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi, kal ve maddi tazminat ve karşılık davada elatmanın önlenmesi, kal ve tazminat istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın reddine, karşılık davanın açılmamış sayılmasına dair verilen 20.09.2007 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, komşuluk hukukuna aykırı davranışların giderilmesi, manevi tazminat ve eski hale getirme istemleri ile açılmıştır.
Davalı davanın reddini savunmuş, karşı davasında ise davacının önceleri çay bahçesi olarak işlettiği yeri düğün salonu haline getirdiğini, iş alanındaki değişikliğin zararına neden olduğunu, bir milyar lira tazminatın davacı ve karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davalının davacıya ait alana bir elatması olmadığından üstelik aralarında ayırıcı unsur olarak yön bulunduğu, komşuluk hukukuna da aykırı bir davranış görülmediğinden söz edilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Ortaya konan uyuşmazlığın, Türk Medeni Kanunu'nun 737. maddesi hükmü çerçevesinde giderilmesi gerekmektedir. Gerçekten komşu hakkı başlıklı Türk Medeni Kanunu'nun 737. maddesi mülkiyet hakkı sınırlarının aşılarak başkalarına zarar verilmesi veya zarar tehlikesi yaratılması halinde taşınmaz malikinin sorumluluğunu düzenlemiştir. Komşuluk hukukunu taşınmaz malların kullanılmasını doğrudan doğruya veya dolayısı ile sınırlayan özel hukuk hükümleri oluşturur. Taşınmazların, yer itibariyle birbirlerine bitişik veya yakın olması komşu taşınmaz maliklerine bunlardan yararlanırken veya bunları kullanırken birbirlerinin durum ve menfaatini göz önünde tutmak ödevi yüklemiştir. Birlikte yaşama zorunluluğunun bir sonucu olarak komşuluk ilişkileri taşınmaz malikinin haiz olduğu yetkileri belirli oranda kısarak sınırlar. Bundan amaç, komşular arasında imkan eşitliği ve dolayısı ile dayanışmayı sağlamaktır. Hemen ifade edilmek gerekirse, Türk Medeni Kanunu'nun 737. maddesinde sıralanan duman, buğu, kurum, toz, koku çıkarmak, gürültü veya sarsıntı yaparak rahatsızlık vermek gibi yasaklamalar sınırlı değildir. Komşuluk hukukuna aykırılığın bulunup bulunulmadığını her olayın özelliğine göre ve özellikle o konudaki emsaller ile yerel örf ve adete uygun tayin etmek gerekir.
Somut uyuşmazlıkta, davacı ve davalının fuar içi mevkiinde kafeterya ve çay bahçesi olarak işlettikleri iş yerlerinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda davalının komşuluk hukukuna aykırı fiilinin bulunduğu saptanmış, ancak bunun nasıl giderileceği bilirkişi tarafından gösterilmemiştir. Mahkemece ise, bilirkişi raporuna bağlı kalınmamış, dava kararda yazılı gerekçelere dayanılarak reddedilmiştir. Şayet bilirkişinin verdiği rapor yeterli görülmezse ondan, HUMK.nun 283. maddesi hükmünce ek rapor alınabileceği gibi, mevcut bilirkişi raporuna rağmen hakikatın daha ziyade açığa kavuşturulması için yasanın 284. maddesinden yararlanılarak gereği halinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılabilir.
Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş, önceki bilirkişiden ek rapor alınmak veya yeni bir keşif yapılarak tayin edilecek bilirkişiye dava konusunu yukarıdaki bentlerde açıklanan genel ilkeler doğrultusunda inceletmek ve bu inceleme sırasında özellikle emsal işyerlerindeki durum da incelenerek, yöredeki örf ve adet üzerinde durmak, komşuluk hukukuna aykırılık saptanırsa bunun giderilme yöntemini bilirkişiye açıklatmak, istem sonucu hakkında bu araştırmalardan sonra hüküm kurmak olmalıdır.
Mahkemece, değinilen bütün bu yönler üzerinde durulmaksızın, dava eksik araştırma ve inceleme sonucu reddedildiğinden karar bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 22.02.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy