(492 S. K. m. 16) (1086 S. K. m. 1) (YHGK. 29.03.2006 T. 2006/14-91 E. 2006/115 K.)
Dava ve Karar: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 13.01.2003 tarihinde verilen dilekçe ile gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın zaman aşımı sebebiyle reddine dair verilen 05.11.2003 tarihli hükmün Yargıtay'ca tetkiki davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içindeki tüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Davacı; Menderes ilçesi, Küner köyü 227-228-229 ve 230 parsel s. taşınmazlarda davalılara ilişkin olan ve murislerinden intikal edecek hisselerin 06.01.1993 gününde düzenlenen sözleşme ile satışının vaad edildiğini ancak ferağ verilmediğini belirterek, davalılar adına kayıtlı payların tapusunun iptali ile adına tescilini istemiştir.
Davalılar vekili davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesinin yapıldığı 06.01.1993 tarihinden, dava gününe kadar 10 senelik zaman aşımı süresinin geçtiği belirterek davanın reddine karar verilmiş, hükmü davacı vekili temyize getirmiştir.
Dava, taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemi ile 13.01.2003 gününde Sulh Hukuk Mahkemesinde açılmıştır.
Davada 06.01.1993 tarihli biçimine uygun düzenlenmiş gayrimenkul satış vaadi sözleşmesine dayanılmıştır. Gerçekten, bu sözleşmede satımı vaad edilen dava konusu taşınmazların 12.160.000 TL değerinde olduğu yazılıdır. Az yukarda söylendiği üzere dava 13.01.2003 gününde açılmış, mahkemeden hukuki himaye bu tarihte talep edilmiştir. 492 s. Harçlar Yasası'nın 16. maddesince müdahalenin men'i, tescil, tapu kayıt iptali gibi gayrimenkulün aynına taalluk eden davalarda, gayrimenkulün değeri nazara alınarak harç alınır. Mahkemelerin görev konusunu düzenleyen HUMK.nun 1. maddesi gereğince de görev dava edilen şeyin değerine göre belirtilmiş ise görevli mahkemenin tespitinde davanın açıldığı gündeki değerin esas tutulması gerekir. Sair yandan taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayalı davalar münhasıran Sulh Mahkemelerinin görevini tayin eden 8. madde kapsamında da değildir. Tüm bunlar dışında gerek harç sorununun, gerekse görev hususunun kamu düzenine ait olduğu tartışmasızdır. Böyle olunca mahkemenin görevi belirlenirken sözleşmede yazılı değere bakmamak eldeki davanın gayrimenkulün aynına ait tapu iptali ve tescil davası olduğu düşünülerek dava konusunun davanın açıldığı gündeki değeri keşfen belirlenerek görevli mahkemeyi tayin etmek gerekir. Yüksek Hukuk Genel Kurulu'nun 29.3.2006 tarih ve 2006/14-91-115 s. kararı da bu doğrultudadır. Kamu düzeninden olan görev hususu araştırılmadan işin esası hakkında karar verilmesi doğru olmamış hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına, peşin alınan temyiz harcının istem halinde yatırana iadesine 14.05.2007 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy