(4721 S. K. m. 2, 705)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 05.09.2007 gününde verilen dilekçe ile taviz bedelinin tesbiti ve bu bedelin davalıya ödenmesi suretiyle vakıf şerhinin kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 30.06.2008 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Vakıflar İdaresi vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, 3 parsel sayılı taşınmaz kaydı üzerinde bulunan Kadı İlyas Bey Vakfından Mukataalı vakıf şerhinin taviz bedeli ödenmek koşuluyla kaldırılması istemiyle açılmıştır.
Davalı, taviz bedelinin Milli Emlak Komisyonunun takdir ettiği bedel üzerinden depo edilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece dava kabul edilmiştir.
Hükmü, davalı Vakıflar İdaresi temyiz etmiştir.
Dava konusu 3 parsel sayılı taşınmaz tapuda dava dışı Alyas A. ve müşterekleri adına paylı mülkiyet rejimine tabi olarak kayıtlıdır. Kısaca ifade etmek gerekirse taşınmaz maliki davacıdan başka kişilerdir. Gerçekten; Türk Medeni Kanununun 705. maddesi gereğince taşınmaz mülkiyetinin kazanılması tescille olanaklıdır. Maddenin 2. fıkrası hükmüne göre de malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.
Bir davanın esas yönden başarıyla sonuçlanabilmesi için davanın doğru hasım tarafından doğru hasım aleyhine açılması, başka bir anlatımla o davada taraf durumunu alanların gerçekten davacı ve davalı sıfatını taşımaları gerekir. Bir kimsenin muayyen bir davada kendisine izafe edilen davacı ve davalı sıfatını haiz bulunup bulunmadığı hususu bir usul hukuku meselesi olmayıp maddi hukuka göre tayin edilen ve dava konusu hakkın özüne taalluk eden bir meseledir. Sıfatın bulunmaması halinde verilen karar davanın mesmu olmadığına dair olmayıp davanın esasına dair bir karardır. (Prof. Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü 2. Baskı 1968 sh. 233) Uygulamadaki taraf sıfatı yokluğu genel bir ifadeyle husumet kavramı ile anlatılmaktadır.
Eldeki davada; dava 3 parsel sayılı taşınmazın kayıt malikleri tarafından değil, kayıt maliki olmayan P. İnşaat Turizm Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından açılmıştır. Davacı şirket, mülkiyet kendi üzerine geçmeden yasaların malike tanıdığı hakları bu arada dava hakkını üçüncü kişilere karşı yukarıda sözü edilen yasa kuralı karşısında kullanamayacağından davacı tarafından açılan eldeki davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle mesmu olmadığından reddi yerine çekişmenin esası incelenerek yazılı olduğu şekilde hüküm kurulduğundan karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, 5737 sayılı Vakıflar Kanununun 77. maddesi uyarınca Vakıflar Genel Müdürlüğü her türlü harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 10.11.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy