(4721 S. K. m. 747)
Dava: Taraflar arasındaki geçit hakkı kurulması davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarıda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 13.05.2008 gün ve 2008/5459-6232 sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmiştir. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 747. maddesine dayanılarak açılmış geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.
Davacının 316 ada 9 parsel sayılı taşınmazı yararına 17.09.2007 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide davalılara ait 316 ada 5 parsel sayılı taşınmazda (A) ile gösterilen güzergahtan geçit kurulmasına karar verilmiş, davalıların temyizi üzerine hüküm 13.05.2008 günlü ilamımızda gösterilen nedenlerle bozulmuştur.
Bu kez davacı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Bozma ilamımızda; ...Bilirkişi raporu ekindeki krokiye göre davacı taşınmazının herkesin kullanımına açık olan vapur iskelesine cephesinin olduğu anlaşılmaktadır. Ancak, mahkemece bu alanın genel yola ulaşım amaçlı kullanılıp kullanılmayacağı araştırılmamıştır. Bu nedenle öncelikle değinilen inceleme ve araştırma yapılıp davacının geçit ihtiyacı olup olmadığı tespit edildikten sonra sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken bu husus yeterince araştırılmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamıştır, denilerek, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Dosyada mevcut Sarıyer Kadastro Müdürlüğü'nün 15.06.2006 tarihli aplikasyon krokisi, Boğaziçi İmar Müdürlüğü'nün davacıya hitaben yazılmış 20.03.2006 tarihli yazısı ve ekindeki kroki incelendiğinde gerçekten davacıya ait 9 parsel sayılı taşınmazın önünde kıyıya kazık çakılarak yapılan motor iskelesi bulunduğu ve bu yerdeki kapalı alanın ilgilisince yıkıldığı belirtilmiş, böylece bozma kararma gerekçe yapılan herkesin kullanımına açık bir vapur iskelesinin bulunmadığı, davacı taşınmazının mutlak geçit ihtiyacı içinde bulunduğu anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, çekişmeli taşınmazlara ait kadastro paftaları ve düzenlenen bilirkişi kroki ve raporlarına göre davacı taşınmazı yararına geçit verilebilecek en uygun yerin davalılara ait 5 parsel sayılı taşınmaz olduğu görülmektedir.
Geçit tesisine ilişkin davalar özünü komşuluk hukukundan alır. Bu özelliğinden dolayı komşular arasında fedakarlığın dağıtılması ve denkleştirilmesi kuralı duraksamasız uygulanmalıdır. Bir taşınmaz lehine geçit kurularak ekonomik değer yaratılırken komşu taşınmazların değerinde geçit ihtiyacı olan taşınmaz malikinin yararına fedakarlığın denkleştirilmesi kuralına aykırı ekonomik yıkım meydana getirmemelidir.
Bu nedenle, 17.09.2007 tarihli rapora ekli Harita Yüksek Mühendisi Bilirkişi tarafından düzenlenen 13.09.2007 tarihli krokide (a) harfi ile gösterilen yerden, davalılara ait 5 parsel sayılı taşınmazın kuzeydoğu bölümünden 5 ve 9 numaralı parsellerin doğu taraftaki (0.00) ile gösterilen birleşme noktalan üçgenin bir köşesini teşkil etmek üzere, araç geçişine uygun şekilde üçgen biçiminde ve fen bilirkişi tarafından çizilecek krokide gösterilmek suretiyle daha az miktarı kapsayan bir bölümden geçit hakkı kurulması uygun olacaktır. Bu yön gözetilmeden, eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Bozma ilamımızda da belirtildiği üzere; kabule göre de, mahkemece bilirkişi tarafından tespit edilen geçit bedelinden 2/3 oranında indirim yapılarak 1/3'ü oranında bedele hükmedilmiş olması yerleşik Dairemizin içtihatlarına aykırı olduğu gibi bu oranda indirim yapılma medeni de açıklanmamıştır. Ayrıca geçit hakkı kurulmasına ilişkin davalarda davanın niteliği gereği yargılama giderleri davacı üzerinde bırakılmalıdır.
Karar, açıklanan bu nedenlerle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile, Dairemizin 13.05.2008 tarih ve 2008/5459-6232 Esas ve Karar sayılı bozma kararının KALDIRILMASINA, hükmün yukarıda yazılı değişik gerekçe ile BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 27.11.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy