(4721 S. K. m. 719) (3402 S. K. m. 20)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 24.01.2005 gününde verilen dilekçe ile elatmanın önlenmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 22.06.2007 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Mehmet Aktaş tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, tapu kaydına dayalı elatmanın önlenmesi istemiyle açılmıştır.
Davalı Mehmet Aktaş, çekişmeli yerin haricen satın alındığını, 1971 yılından bu yana tasarruf edildiğini, açılan davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, istek kabul edilmiş, bilirkişi krokisinde A ve B harfleriyle gösterilen ve davacının dayandığı tapu kapsamında kaldığı saptanan taşınmaz bölümüne davacıların elatmasının önlenmesine karar verilmiştir.
Hükmü, davalılardan Mehmet Aktaş temyiz etmiştir.
Davadaki istemin dayanağı Temmuz 1320 tarih 1 numaralı tapu kaydıdır. Kaydın maliki Hafız Ahmet Efendi olup, bu kayıt Mart 1929 tarih 2 ve 3 numaralı kayıtlara gitmiştir. Bu kayıtların maliki ise Köse oğlu Osman mahdumu Mustafa ile İmam Asi oğullarından Mehmed oğlu Ali Efendi'dir. Davadaki istem bu kayıtlara dayandığına göre öncelikle davacı Makbule Akay'ın kayıt malikleri ile bağlantısı sorulup saptanmalı, iddia kayıt maliklerine ait mirasçılık belgeleri alınarak denetlenmelidir. Bu saptama yapılmadan dayanılan kaydın davacıya hak sağlayacağı düşünülemez.
Diğer taraftan, mahkemece yapılan uygulamada yeterli değildir.
Harita ve krokisi bulunan tapu kayıtlarına Türk Medeni Kanunu'nun 719. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 20. maddeleri uyarınca harita ve krokisi kapsamı ile değer verileceği kuşkusuzdur. Ancak, kayıt harita ve krokiye dayanmıyor veya dayansa bile harita ve krokinin uygulama niteliği bulunmuyorsa öncelikle tapu kaydının ilk tesisinden itibaren tüm gittileri ile birlikte Tapu Sicil Müdürlüğünden istenmesi, yüzölçümü ve sınırlarında bir değişiklik varsa dayandığı belgelerin incelenmesi doğru ve yasal bir nedeninin olup olmadığının araştırılması, doğru esasa dayanmıyorsa ilk tesisindeki sınırlarına itibar edilmesi, ayrıca uygulamada yararlanmak üzere varsa komşu taşınmaz kayıtlarının getirtilmesi, dosyanın bu şekilde keşfe hazır hale getirtilmesi sonrada yöreyi iyi bilen yaşlı ve yansız yerel bilirkişi veya bilirkişiler aracılığıyla uygulama yapılması, kayıtlardaki her sınırın yerel bilirkişi veya bilirkişilere sorularak arazi üzerinde tespit edilmesi, gerekirse kayıt sınırları hakkında bilirkişilerden açıklama alınması, bilinmeyen bir sınır varsa o sınır yönünden taraflara tanık dinletme olanağı sağlanması, komşu taşınmaz kayıtları da aynı şekilde uygulanarak yerel bilirkişi ve tanık sözlerinin denetlenmesi gerekir. Öte yandan sınırlar değişebilir nitelikte ise veya tam olarak kapanmayıp açık bir sınır kalmaktaysa kayda değişmez sınırlarla bağlantı kesilmemek suretiyle miktarıyla değer tanınması, ayrıca keşifte hazır bulundurulacak tapu memuru veya mühendisine keşifte saptanan bilgi ve bulgulara uygun ve uygulamayı denetime elverişli olacak şekilde yansıtan infaza elverişli rapor ve kroki alınması zorunludur. Bütün bu uygulamalar yapılmış olmadan kayıt kapsamı hakkında sağlıklı bir sonuç elde edilemez.
Somut olayda, üzerinde durulması gereken diğer bir sorunda; çekişmeli taşınmazın fiili durumunda kuzey ve batıda yol, güneyde ise dere sınırları ile çevrili olmasıdır. Oysa dayanılan kaydın ilk tesisindeki sınırlar: Şarken Hacı Şerif oğlu Arif hanesi garben Köse oğlu kerimeleri Ayşe ve Hadice ve Molla Ahmed şimalen Hacı İmamoğlu zeytinlikleri cenuben Ayşe ve Hadice zeytinlikleri ile çevrilidir. Tapu kaydındaki sınırlar ile taşınmazı çevreleyen eylemli sınırlar üzerindeki farklılık giderilmeden kaydın çekişmeli yeri de kapsadığı kabul edilemez.
Mahkemece eksik inceleme ve araştırmaya dayalı karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin harcın istek halinde yatırana iadesine, 17.04.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy