(4721 S. K. m. 856)
Dava: Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 22.08.2007 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin fekki istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; mahkemenin görevsizliğine, Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine dair verilen 18.09.2008 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacılar Y. F. T. ve F. N. T. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü.
Karar: Dava, tapu kaydındaki ipotek şerhinin terkini istemiyle açılmıştır.
Davalı, ancak ipoteğin güncelleştirilmiş bedelinin ödenmesi halinde şerhin terkin edilebileceğini belirtmiştir.
Mahkemece, dava dilekçesinin görev noktasından reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacılar temyiz etmiştir.
İpotek, kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasındaki anlaşmanın (rehin sözleşmesi) Türk Medeni Kanununun 856. maddesi uyarınca tapu siciline tescil edilmesi gerekir.
Alacak sona erdiği halde, alacaklı terkin taahhüdüne rağmen, terkin talebinde bulunmazsa taşınmaz maliki rehnin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir. Ancak bunun için, anapara ipoteğinde sözleşmedeki miktar ödenmiş olmalı veya ödenmemişse mahkemece alacaklıya ödenmek üzere depo ettirilmelidir.
Kuşkusuz, ipoteğin çerçevesini resmi senet çizer. İpotek alacaklısı aksine sözleşme hükmü yoksa sözleşme hilafına bu bedelin arttırılmasını isteyemez.
Somut uyuşmazlıkta, 03.03.1955 tarihinde tesis edilen ipotek 193.409,19 TL için kurulmuştur. Mahkemece, görevsizlik kararına esas alınan akit tabloları ise taşınmazın satışına, yani satış bedeline ilişkindir. Taşınmazın satış bedelinin, ipoteke temin edilen alacak miktarı ile denk tutularak ipotek miktarının satış bedeli kadar olduğunu kabule olanak yoktur.
Bu durumda mahkemece davalı belediyenin savunması ve davacıların taşınmazdaki durumları gözetilerek, ipotek akit tablosu da sağlanıp, çekişmenin esası hakkında hüküm kurulması gerekir.
Karar, açıklanan nedenlerle bozulmalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 02.03.2009 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy