(4721 S. K. m. 856) (818 S. K. m. 67) (6762 S. K. m. 621) (1086 S. K. m. 326)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 13.10.2005 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin kaldırılması istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 26.02.2008 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, ipotek şerhinin kaldırılması istemine ilişkindir.
Davalı, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, dava reddedilmiştir.
Hükmü, davacı temyiz etmiştir.
İpotek kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan sınırlı bir ayni haktır. İpotek tesisi için rehin edilecek taşınmaz maliki ile alacaklı arasında bir anlaşmanın (rehin sözleşmesi) bulunması ve rehin sözleşmesinin Türk Medeni Kanununun 856. maddesi gereğince tapu siciline tescil edilmesi gerekir.
Alacak sona erdiği halde alacaklı terkin taahhüdüne rağmen iradesiyle terkin talebinde bulunmazsa taşınmaz maliki ipoteğin fekkini (kaldırılmasını) dava yolu ile isteyebilir.
Somut olayda; incelenen ve ipotek akdinin çerçevesini tayin eden resmi akit tablosu içeriğinden ipoteğin, emtia alış verişi sebebiyle davalıya keşide olunan 30.08.2005, 30.09.2005, 30.10.2005 vadeli ve her biri 16.500 TL tutarındaki toplam 49.500 TL'lik senetlerin teminat amacıyla tesis edildiği görülmektedir. Açıklanan bu niteliğine göre kurulan ipotek, bir teminat ipoteğidir ve akit tablosunda zikredilen senetlerin ödenmiş olması halinde teminat fonksiyonunu yitirir. Davacı, ipotek akit tablosunda yazılan senet bedellerini ödediğini iddia ederek iptal edilmiş senetleri dosyaya sunmuş ve ipoteğin bu sebeple terkinini talep etmiştir. Gerçekten, Borçlar Kanunu'nun 87. ve Türk Ticaret Kanunu'nun 621. madde hükümlerine göre borcu ödeyen borçlu senedin geri verilmesini veya iptal edilmesini istemek hakkına haizdir. Kısaca, 06.08.2004 tarihli ipotek aktinin yapılmasına neden olan ve akit tablosunda vadeleri ile bedelleri gösterilen senetlerin davacı elinde bulunması bunların bedellerinin ödendiğine karine teşkil eder. Bu karinenin aksini ispat etmek yükü ise senet lehtarı olan davalıya düşer.
Bu durumda mahkemece yapılması gereken iş; senet lehtarı davalı elinde bulunması gereken ve davacının keşideci olarak imzasını taşıyan ipotek akit tablosundaki senet asıllarının HUMK. nun 326. maddesi uyarınca ibrazını emretmek, davalı bu senetleri mahkemeye sunmazsa karine olarak senet bedellerinin davacı tarafından ödendiğini ve ipoteğin sebepsiz kaldığını kabul etmek olmalıdır.
Davanın çözümünde aranması zorunlu bu neden bir yana bırakılarak dava sonucuna etkili olmayacak 05.08.2004 tarihli adi senet üzerinde inceleme yaptırılarak yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır.
Karar açıklanan nedenle bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, 30.09.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy