(1164 S. K. m. 11) (4721 S. K. m. 1012) (Tapu Sicil Tüzüğü m. 60) (1164 Sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanunun 11 inci Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m. 4, 7)
Dava ve Karar: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 26.03.2009 tarihinde verilen dilekçe ile tapu kaydındaki şerhin terkini istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 26.03.2010 tarihli hükmün Yargıtay'catetkiki davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteminin gider olmadığından reddine karar verildikten sonra dosya ve içindekitüm kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Dava, tapu kaydındaki şerhin kaldırılması isteğine ilişkindir.
Davacı, dava konusu taşınmazların tapu kaydındaki 1164 s. Arsa Ofisi Yasasının 11. maddesi ve Yönetmeliğin 58. maddesi uyarınca Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün sattığı arsaları alanlar en geç 2 yıl içerisinde tasdikli imar planları uyarınca inşaat yapmak zorundadırlar. 2 yıl içerisinde tasdikli imar planına uygun inşaat yapılmadıkça satılamaz, devredilemez ve haczedilemez şeklindeki şerhin taşınmazlar üzerine projeye uygun inşaatların yapıldığını ileri sürerek terkinini talep etmiştir.
Davalı, dava konusu taşınmazların geldisi olan 2442 ve 2443 parsel s. taşınmaz maliklerinin kamulaştırma bedeli sebebiyle dava açma ihtimallerinin bulunduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, taşınmazlara ait dava bulunduğu gerekçesiyle istek reddedilmiş, hükmü davacı temyiz etmiştir.
Bilindiği gibi, tapu kütüğüne yazılarak alenileştirilmesinde fayda edilen hukuki ilişki ya da fiili durum biçiminde tarif edilen beyanlar Türk Medeni Yasasının 1012. ve Tapu Sicil Tüzüğünün 60. ve devamı maddeleri uyarınca tapu kaydının beyanlar sütununda yer alır. Eldeki davada da dava konusu taşınmazın beyanlar sütununda 1164 s. Arsa Ofisi Yasasının 11. maddesi ve Yönetmeliğin 58. maddesi uyarınca Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün sattığı arsaları alanlar en geç 2 yıl içerisinde tasdikli imar planları uyarınca inşaat yapmak zorundadırlar. 2 yıl içerisinde tasdikli imar planlarına uygun inşaat yapılmadıkça taşınmaz satılamaz, devredilemez ve haczedilemez biçiminde kayıt bulunmaktadır. Yukarda değinilen kanuni düzenlemeler uyarınca dava konusu taşınmaz üzerine beyan kaydı işlenmiştir. Bu kaydın terkini yine kaydın dayanağı olan kanuni mevzuatın aradığı koşulların gerçekleşmesine bağlıdır.
Gerçekten, Arsa Ofisi Yasasının 11. maddesi Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü sattığı veya devrettiği arsa ve arazinin amacına uygun kullanılması için tapu kayıtlarına, satış şartlarına uygun alt yapı, yapı veya tesis yapılmadıkça üçüncü kişilere satış, devir ve temlik yapılamayacağı ve haczedilemeyeceği hususunda şerhler koydurmaya ve/veya bu amaca yönelik sözleşmeler yapmaya yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ait esaslar yönetmelikle belirlenir şeklindedir. 11 Ekim 2005 günlü 1164 s. Arsa Yönetim ve Değerlendirme Hakkındaki Yasanın 11. maddesinin Uygulanmasına Ait Yönetmelik ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının bulunan beyanda sözü edilen yönetmeliğin yürürlükten kalkmış ve yeni yönetmelikte maddede sözü edilen şerhlerin dayanağı 4. maddede kaldırılmasına ait esaslar ise 7. maddede gösterilmiştir. Yönetmeliğin anılan 7. maddesi d projeye uygun yapılanmanın yanı sıra son fıkrasında da yukarıda belirtilen hususlar doğrultusunda şerhin kaldırılabilmesi için taşınmazın satışından dolayı idareye borcun ve dava durumunun bulunmaması gereklidir koşulunu da getirmiştir. Kanun ve yönetmelik hükmünde şerh kavramı kullanılmış ise de, kanunun getirdiği kısıtlamalar tapu kaydının beyanlar sütununda gösterilebilecek hususlardan bulunduğundan şerh kavramını hukuki anlamda belirtme olarak anlamak gerekir.
Somut olayda; dava konusu taşınmazlar Arsa Ofisi tarafından davacıya satılmış, taşınmazın tapu kaydına da 1164 s. Arsa Ofisi Yasasının 11. maddesi ve Yönetmeliğin 58. maddesi uyarınca Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü'nün sattığı arsaları alanlar en geç 2 yıl içerisinde tasdikli imar planları uyarınca inşaat yapmak zorundadırlar. 2 yıl içerisinde tasdikli imar planına uygun inşaat yapılmadıkça satılamaz, devredilemez ve haczedilemez biçiminde belirtme yapılmıştır. Şimdi davacı dava konusu taşınmazlar üzerindeki inşaatların projeye uygun olarak tamamlandığını belirterek kayıttaki açıklamanın terkinini istemektedir. Mahkemece taşınmaz başında keşif yapılmış, davacının da kabul ettiği gibi 675 ada 2, 676 ada 1 parsel s. taşınmaz üzerindeki yapılar hariç sair inşaatların tamamlandığı, iskan ruhsatlarının da alındığı anlaşılmıştır. Ayrıca, davacıların davalı idareye borçlarının olmadığı da sabittir. Mahkemece bu olgular nazara alındığında inşaata başlanmamış, 675 ada 2 ve 676 ada 1 parsel s. taşınmazlar dışındaki taşınmazlar yönünden kayıttaki şerhin terkini koşullarının oluştuğunun kabulü gerekir. Bütün bu hususlar gözardı edilerek dava konusu taşınmazlara ait davalı idareye karşı açılmış bir dava mevcut olmadığı durumda dava açılması ihtimalinden söz edilerek davanın reddi doğru görülmediğinden karar bozulmalıdır.
Sonuç: Yukarda açıklanan sebeplerle temyiz edilen hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istem halinde yatırana iadesine, 08.07.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy