(1086 S. K. m. 381, 388, 389)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 11.10.2006 gününde verilen dilekçe ile maddi tazminat ve istirdat, birleştirilen dosyalarda davacı T. Denizcilik İşletmeleri A.Ş. vekili tarafından verilen 16.02.2007, 06.03.2007 ve 14.03.2007 tarihli dilekçeler ile kira sözleşmesinden kaynaklanan tazminat ve bakiye kira alacaklarının tahsili istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; asıl davanın reddine, birleştirilen davanın kabulüne dair verilen 26.03.2009 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı/davalı D... Denizcilik A.Ş. vekili ile davalı/davacı T. Denizcilik İşletmeleri A.Ş. vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, kirliliğin önlenmesi amacıyla denizlerden ve deniz araçlarından çeşitli atıkların toplanması, doğadan uzaklaştırılması ve ekonomiye yeniden kazandırılması amacıyla T. D. İşletmeleri ve Türkiye Çevre Koruma Vakfı iştiraki ile kurulan Beşiktaş-Kuruçeşme atık geri kazanım tesislerini 01.11.2004 tarihli sözleşme ile kiraladığını, sunulacak hizmet kalitesini artırmak ve geri kazanım ürünlerini enerji-sanayi kuruluşlarına sunabilmek için Çorlu'da yatırım yaptığını, İstanbul Büyükşehir Belediyesinin 27.04.2005 tarihinde yürürlüğe giren kanuna dayanarak tesise bağlı çalışan ve atık toplayan gemilerin faaliyetini durdurduğunu, Çevre Kanunu ve Gemilerden Atık Alınması ve Atıkların Kontrolü Yönetmeliği atık tesisi lisansı alma yükümlülüğünü liman yönetimine verdiği halde kiralayan idarenin kiralananı sözleşme amacına uygun olarak kullanılmasını sağlayacak önlemleri almadığını, kira bedelinden geçici süre indirim yaptığını, ihtarnameye rağmen eksikliklerin giderilmediğini belirterek, haksız olarak tahsil edilen kira bedeli karşılığı 10.000,00 TL, Çorlu'da yapılan yatırım harcamaları karşılığı şimdilik 5.000,00 TL, işletme ve personel giderleri karşılığı 10.000,00 TL, tesisin çalıştırılamaması sebebiyle kazanç kaybından dolayı 10.000,00 TL, atık toplama ücretlerinden 10.000,00 TL ve limana yanaşan gemilerden tahsili gereken atık su bedeli karşılığı 5.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL'nin davalıdan tahsili isteğinde bulunmuştur.
Birleştirilen davalarda davacı-davalı TDİ A.Ş. ise; sözleşme hükümlerine göre eksik ödenen Kasım 2006, Aralık 2006, Ocak 2007, Şubat 2007 kira bedelleri ile sözleşmenin 5. maddesinde düzenlenen 28.320,00 USD bedelli teminat mektubunun davalı-davacıdan alınması isteğinde bulunmuştur.
Mahkemece, asıl davanın reddine, birleştirilen davalardaki bakiye kira bedellerinin tahsiline karar verilmiştir. Hükmü, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı HUMK'nun 388. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait her hangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.
Aynı kural HUMK'nun 389. maddesinde de tekrarlanmış; HUMK'nun 381. maddesinde ise Kararın tefhimi en az 388. maddede belirtilen hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçirilerek okunması suretiyle olur hükmüne yer verilmiştir.
Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır. Hatta giderek denebilir ki, dava içinden davalar doğar ve hükmün hedefine ulaşması engellenir. Kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz.
Somut olayda; karşı davacının eksik ödenen kira bedellerine ilişkin istemi hüküm altına alınmış ise de sözleşmenin 5. maddesindeki yükümlülüğün ifasına dair istemi konusunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması içeriği yukarıda açıklanan yasal düzenlemelere aykırı olup kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz edilen kararın yukarıda açıklanan nedenle bozulmasına, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde yatıran taraflara geri verilmesine, 29.03.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy