(4721 S. K. m. 683) (1086 S. K. m. 438)
Dava: Taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinden kaynaklanan hakka elatmanın önlenmesi, kal ve çekişmenin giderilmesi davasından dolayı mahal mahkemesinden verilen yukarda gün ve sayısı yazılı hükmün; Dairemizin 3.6.2010 gün ve 2010/5327 - 6500 Sayılı ilamıyla düzeltilerek onanmasına karar verilmişti. Süresi içinde davacı vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla, dosya içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Davacı, intifa hakkı sahibi olduğu taşınmaz üzerinde bayisi D. Petrol Ltd. Şti.nin akaryakıt istasyonu işlettiğini, bayilik sözleşmesinin 4. maddesiyle davacının onayı olmadan başka bir dağıtıcının ürününü satamayacağının hüküm altına alındığını ancak diğer davalı G. Tic. San. A.Ş. den temin ettiği otogaz ürününü pazarladığını ileri sürerek elatmanın önlenmesi, kal ve taraflar arasındaki çekişmenin giderilmesini talep etmiştir.
Davalı D. Petrol Ltd. Şti., otogaz satışını davacının onayı ile yaptığını, otogaz satış sözleşmesinin de yürürlükte olduğunu savunmuş, G. Tic. San. A.Ş. ise öncelikle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, ayrıca davacı ile sözleşme ilişkilerinin bulunduğunu ve davacının kar payı aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, otogaz satış sözleşmesinin akaryakıt bayilik sözleşmesinden önce düzenlendiği, davacının bu durumu bilerek akaryakıt sözleşmesi imzaladığı, otogaz satışından kar payı da aldığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiştir.
Hükmün davacı tarafından temyizi üzerine Dairemizce; yerel mahkeme kararının ...Davacı dosya içerisinde bulunan 1.9.2004 tarihli sözleşme ile Petrol Ofisi istasyonlarında G. Tic. San. A.Ş.nin faaliyetlerinin devamı koşulları düzenlenmiş, bu sözleşmeyi davacı ve davalılardan G. Tic. San. A.Ş. imzalamıştır. Sözleşme kapsamında bulunan istasyonlar arasında davalı D. Petrol Ltd. Şti.de bulunmakta olup 4. maddede süre 4 yıl 4 ay olarak gösterilmiş, 5. maddesinde de sözleşmenin 1 Eylül 2004 tarihinden itibaren geçerli olacağı kabul edilmiştir. Bu durumda davacı şirketin 1.1.2009 tarihine kadar davalıların akaryakıt istasyonu kapsamında otogaz satışına onayının bulunduğunun kabulü gerekir. Mahkemece davanın açıklanan sebeplerle reddedilmesi gerekirken yukarda belirtildiği şekilde yazılı gerekçe ile reddi doğru görülmemiştir. Ancak verilen karar sonucu itibariyle doğru olduğundan H.U.M.K.nun 438/son maddesi uyarınca hükmün gerekçesi açıklandığı şekilde değiştirilerek ve düzeltilerek... onanmasına karar verilmiştir.
Onama kararına karşı davacı karar düzeltme isteminde bulunmuş ve Dairemizin onama kararının gerekçesi olan 1.9.2004 tarihli G. Tic. San. A.Ş. ile imzaladıkları sözleşme kapsamındaki onaylı bayi listesini sunmuştur.
Gerçekten, davacı ile G. Tic. San. A.Ş. arasındaki sözleşme kapsamındaki liste incelendiğinde; D. Petrol Ltd. Şti.nin bu sözleşme kapsamında olmadığı açıktır. Temyiz incelemesi sırasında dosyaya sunulan sözleşme eki listenin tarafların imzası olan liste olmadığı anlaşılmış olmakla karar düzeltme isteminin kabulü gerekmiş ve yerel mahkeme kararı yeniden incelenmiştir.
Bilindiği gibi intifa hakkı; başkasına ait bir eşya, hak veya mal varlığı üzerinde belirli bir kişiye tam olarak yararlanma olanağını sağlayan bir irtifak türüdür. Kuşkusuz, intifa hakkı sahibinin eşya üzerinde oluşan saldırının kaldırılmasını istemesi olanaklıdır. Bu istemi ise intifa hakkı sahibinin hakkı üzerinde muaraza çıkartan yana dava açılarak yöneltmesi gerekir. Başka bir deyişle, davadaki hasım intifa hakkı sahibinin o eşyadan tam yararlanma hakkını engelleyen kişidir.
Somut olaya gelince; davacı şirket ile D. Petrol Ltd. Şti. arasında bayilik sözleşmesi bulunmaktadır. İntifa hakkı sahibi davacı şirket bu hakkının kendisine sağladığı kullanımı bayilik sözleşmesi ile D. Petrol Ltd. Şti.ne devretmiştir. İntifa hakkı sahibi adına bu hakkı kullanan bayii davalı aynı zamanda davalı G. Tic. San. A.Ş. den temin ettiği LPG ürünlerinin aynı taşınmaz üzerinde satışını yapmakta, taşınmaz üzerinde yakıt pompası ile LPG yakıt deposu bulundurmaktadır. Davalı G. Tic. San. A.Ş. nin ise davacının intifa hakkı sahibi olduğu petrol istasyonuna aktif bir elatması yoktur. Ancak, davacı bayisine ihbarname göndererek davalı şirketten otogaz alımını durdurmasını istemiş, bu ihbarnamenin bir örneğini de bilgi için G. Tic. San. A.Ş. ye tebliğ etmiştir.
Mahkemece tüm bu hususlar gözetilerek davalı D. Petrol Ltd. Şti. yönünden davanın kabulüne, otogaz dağıtımı yapan davalı G. Tic. San. A.Ş. ye bilgi için gönderilen ihbarname gereğince bu davalının da hukuki anlamda bir çekişme yaratıp yaratmadığı hususu irdelenmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddi doğru görülmediğinden hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda yazılı sebeplerle karar düzeltme isteminin kabulüne, Dairemizin 2010/5327 - 6500 Esas ve Karar sayılı 3.6.2010 tarihli yerel mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzelterek onanmasına dair kararımız kaldırılarak, kararın yukarda açıklanan gerekçelerle BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istenmesi halinde yatırana iadesine, 21.04.2011 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy