(4721 S. K. m. 747)
Dava ve Karar: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 29.12.2010 gününde verilen dilekçe ile geçit hakkı istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 09.08.2011 günlü hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı M. C. tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Davacı, 34 parsel sayılı taşınmazı yararına, davalıya ait 36 parsel sayılı taşınmaz üzerinden geçit hakkı kurulmasını istemiştir.
Davalılar, davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, 28 parsel (eski 34) sayılı taşınmaz lehine, 31 parsel (eski 36) ve 32 parsel (eski 47) sayılı taşınmazlar üzerinden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.
Hükmü davalı M. C. temyiz etmiştir.
Dava, Türk Medeni Kanununun 747. maddesi gereğince geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.
Türk Medeni Kanununun 747/2 maddesi gereğince geçit isteği, önceki mülkiyet ve yol durumuna göre en uygun komşuya, bu şekilde ihtiyacın karşılanmaması halinde geçit tesisinden en az zarar görecek olana yöneltilmelidir. Zira geçit hakkı taşınmaz mülkiyetini sınırlayan bir irtifak hakkı olmakla birlikte, özünü komşuluk hukukundan alır. Bunun doğal sonucu olarak yol saptanırken komşuluk hukuku ilkeleri gözetilmelidir. Geçit gereksiniminin nedeni, taşınmazın niteliği ile bu gereksinimin nasıl ve hangi araçlarla karşılanacağı davacının sübjektif arzularına göre değil, objektif esaslara uygun olarak belirlenmeli, taşınmaz mülkiyetinin sınırlandırılması konusunda genel bir ilke olan fedakârlığın denkleştirilmesi prensibi dikkatten kaçırılmamalıdır.
Somut olaya gelince; dosya içerisinde bulunan 20.06.2011 tarihli bilirkişi rapor ve krokisi incelendiğinde aleyhine geçit kurulan davalılara ait 31 ve 32 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümünün, lehine geçit kurulan 28 parsel sayılı taşınmazın kuzeyinde bulunan 22 ve 29 parsel sayılı taşınmazların yüzölçümünden daha küçük olduğu görülmektedir. Bu durumda 31 ve 32 parsel sayılı taşınmazlar aleyhine geçit kurulması fedakarlığın denkleştirilmesi prensibine uygun değildir. Davacıya ait 28 parsel sayılı taşınmaz yararına, 29 veya 22 parsel sayılı taşınmazlar ile diğer komşu taşınmazlar üzerinden geçit kurulup kurulmayacağı araştırılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığından kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı M. C.'ün temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin yatırılan temyiz harcının yatırana iadesine, 07.06.2012 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy