(6100 S. K. m. 27) (2004 S. K. m. 121)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 5.7.2011 gününde verilen dilekçeyle ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan yargılama sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 22.1.2013 tarihli hükmün yargı tayca incelenmesi davalı E. K. tarafından istenmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.
Mahkemece, davaya konu 136, 139, 402, 403, 623, 626, 627, 628, 629, 706, 707, 776, 828, 858, 910, 1024, 1323, 1397, 1407 parsel sayılı taşınmazlar ile ... ... plakalı otomobil ve ... ... plakalı traktör üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı E. K. temyiz etmiştir.
1- 1323 parsel sayılı taşınmaz yönünden; Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları paylı veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan iki taraflı taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davasını paydaşlardan (ortaklardan) biri veya bir kaçı diğer paydaşlara (ortaklara) karşı açar. H.M.K.nun 27. maddesi hükmü uyarınca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi haklarıyla bağlı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Bu itibarla, paydaşlardan veya ortaklardan birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir. 1325 Sayılı parsel paydaşlarından Ş. K., N. K. ve C. K. davada taraf olarak yer almamıştır. Adı geçenler sağ iseler kendileri, ölmüş iseler usulüne uygun mirasçılık belgesi uyarınca belirlenecek mirasçıları davaya dahil edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraf teşkili sağlanmadan işin esasının incelenmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir.
2- Borçlu ortağın alacaklısı icra hakimliğinden İ.İ.K.nun 121. maddesine göre alacağı yetki belgesine dayanarak borçlunun ortağı olduğu taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Bunun için icra hakiminden yetki belgesi alması zorunludur. İcra hakiminden yetki belgesi almadan doğrudan doğruya veya yetkisi olmayan icra müdürünün verdiği yetki belgesine dayanılarak dava açılması halinde dava hemen reddedilmeyip, icra hakiminden yetki belgesi almak üzere önel verilmelidir.
Bu şekilde açılacak davada borçlu ortak dahil tüm ortakların davaya dahil edilmeleri zorunludur.
Borçlu ortağın alacaklısı tarafından açılan davada birden fazla taşınmaz davaya konu edilmiş ise icra takibine konu borç miktarına göre dava tarihi itibariyle taşınmazlardan borçlu ortağın payına düşecek değerin tespit edilerek borca yetecek miktarda taşınmazın ortaklığının giderilmesine karar verilmesi, fazlaya dair istemin reddedilmesi gerekir.
Somut olaya gelince, İcra müdürlüğünden gelen cevabi yazıda davalıların 12.6.2012 tarihi itibariyle toplam 12.324,56 TL borcu olduğu, uzman bilirkişi raporlarından da sadece davalılara ait davaya konu 136, 139, 402, 403, 623, 626, 627, 628, 629, 706, 707, 776, 828, 858, 910, 1024, 1397 ve 1407 parsel sayılı taşınmazların toplam değerinin 104.363,47 TL olduğu anlaşıldığına göre borca yetecek miktarda taşınır ve taşınmazın satışına karar verilmesiyle yetinilmesi gerekirken taşınır ve taşınmazların tamamının satışı suretiyle paydaşlığın giderilmesine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
3- Öte yandan davaya konu araçlar üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmadan, değerleri belirlenmeden ve davaya konu ... plakalı aracın daha önce rehinin paraya çevrilmesine dair trafik kaydındaki bilgi dikkate alınmadan satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi, karar tarihi itibariyle taşınmazların satış bedeli üzerinden binde 11,38 oranında harç alınması gerekirken binde 9 oranında harç alınması, taşınır niteliğindeki araçların satış bedeli üzerinden maktu harç alınması gerekirken nispi harç alınması doğru görülmemiş, bu sebeplerle hükmün bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan sebeplerle davalı E. K.'nin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının istenmesi halinde yatırana iadesine, 24.06.2013 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy