(AİHS m. 6) (2709 S. K. m. 36) (6100 S. K. m. 27, 165)
Asıl ve birleştirilen davalarda davacılar vekilleri tarafından, davalılar aleyhine 27.02.2015 ve 10.03.2015 gününde verilen dilekçeler ile ortaklığın giderilmesi istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 26.05.2016 günlü hükme yönelik temyiz isteminin reddine ilişkin aynı tarihli ek kararın Yargıtayca incelenmesi ilişkili kişiler ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
KARAR
Asıl ve birleştirilen davalar, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.
Asıl davada davacılar, tarafların ortak murisi ... adına kayıtlı 985 ada 10 parsel sayılı taşınmazda kain 2 No'lu bağımsız bölüm üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiştir.
Birleştirilen davada davacı, davalı borçlu ... aleyhinde başlatılan icra takibi nedeniyle murisi adına kayıtlı aynı bağımsız bölüm üzerine haciz konulduğunu, icra mahkemesinden alınan yetkiye dayalı olarak taşınmazdaki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini istemiştir.
Davalılar, davaya cevap vermemişlerdir.
Mahkemece, mahallinde 29.06.2015 tarihinde yapılan keşifte, dava konusu 2 No'lu bağımsız bölümde dava dışı ...'ün oturduğunun, tapu kaydından ise bu şahsın dava konusu olmayan 1 No'lu bağımsız bölümün 1/2 paylı maliki olduğunun anlaşılması üzerine dava, ilgili bu kişiye ihbar edilmiş; 1 No'lu bağımsız bölümün malikleri ... vekili de duruşmadaki beyanında, tapu kayıtlarında gerekli düzeltmenin yapılması için Karaman Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/603 Esas sayılı dosyasıyla dava açtıklarını belirterek sonucunun beklenmesini talep etmiştir.
Mahkemece, yapılan yargılama sonucunda, davanın kabulü ile dava konusu 2 No'lu bağımsız bölüm üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, ihbar olunan ... vekili temyiz etmiş; mahkemece, 26.05.2016 tarihli ek karar ile ilişkili kişi ...'ün davada taraf sıfatı bulunmadığından temyiz hakkının da olmadığı gerekçesiyle temyiz isteminin reddine karar verilmiş; ihbar olunanlar vekili bu kez temyiz isteminin reddine ilişkin bu ek kararı temyiz etmiştir.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davasını paydaşlardan (ortaklardan) biri veya bir kaçı diğer paydaşlara (ortaklara) karşı açar. HMK'nin 27. maddesi hükmü uyarınca, davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi haklarıyla bağlı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler. Hukuki dinlenilme hakkı, Anayasının 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkının en önemli unsurudur. Bu itibarla, paydaşlardan veya ortaklardan birisinin ölmesi halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.
Öte yandan, dava konusu taşınmaz hakkında tapu iptali ve tescil davası bulunması halinde, bu davanın sonunda pay ve paydaş durumu değişebileceğinden, ortaklığın giderilmesi davasının sonucu da bu davanın sonucundan etkilenecektir. Bu nedenle, açılan tapu iptali ve tescil davalarının 6100 sayılı HMK'nin 165/1. maddesi gereğince görülmekte olan ortaklığın giderilmesi davası için bekletici mesele yapılması gerekir.
Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında somut olaya gelince; mahkeme tarafından ilişkili kişi olarak nitelendirilen ...'ün dava konusu taşınmazda hak iddiaları bulunduğundan mahkemece, bu kişilere harcını yatırmak suretiyle davaya (asli) müdahale talebini içeren dilekçe vermelerinin sağlanması, verildiği taktirde müdahale talebini içeren bu dilekçenin diğer tüm taraflara tebliğ edilmesi, daha sonra asli müdahale talebinin kabulüne karar verilerek dava konusu taşınmaza ilişkin olarak açmış oldukları tapu iptali ve tescil davasının sonuçlanması da beklenmek suretiyle sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş; bu nedenle mahkemenin 26.05.2016 tarihli temyiz isteminin reddine ilişkin ek kararının kaldırılarak hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle ihbar olunanlar G..... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkemenin 26.05.2016 tarihli 2015/244 Esas, 2016/819 Karar sayılı ek kararın KALDIRILARAK hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 06.02.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)