(2004 S. K. m. 121) (6100 S. K. m. 27)
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 23.06.2015 gününde verilen dilekçe ile İcra ve İflas Kanununun 121. maddesi gereği ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kısmen kabulüne dair verilen 26.05.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Dava, İcra ve İflas Kanununun 121. maddesi uyarınca alınan yetki belgesine istinaden alacaklı tarafından açılan ortaklığın giderilmesi isteğine ilişkindir.
Davacı vekili, ... 17. İcra Müdürlüğünün 2014/8826 Esas sayılı dosyası üzerinden davalı ... aleyhine icra takibi başlattıklarını, 46 parsel sayılı taşınmazda davalıya intikal edecek hisse üzerine haciz koyduklarını, ... 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 2014/666 Esas, 2015/60 Karar sayılı ilamı ile taşınmaz hakkında ortaklığın giderilmesi davası açmak için kendilerine yetki verildiğini, bu nedenle dava konusu taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bir kısım davalılar (... v.d.) vekili, menfi tespit davası açacaklarını, davanın sonucunun beklenmesi gerektiğini savunmuştur.
Dahili davalılar vekili, müvekkillerinin 1/4 hissesinin ifrazına karar verilmesini, aksi halde müvekkilleri yönünden davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kısmen kabulüne; 46 parsel sayılı taşınmazda bir kısım davalılar murisi ...'ın 6/8 payı üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, bir kısım davalılar vekili temyiz etmiştir.
Borçlunun elbirliği halinde ortak olduğu taşınmazlarda, borçlu ortağın alacaklısı, icra mahkemesi hakiminden İcra ve İflas Kanununun 121. maddesine göre alacağı yetki belgesine dayanarak borçlunun ortağı olduğu taşınmaz için ortaklığın giderilmesi davası açabilir.
Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir.
Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, HMK’nın 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.
Somut olayda; Av. ... cevap dilekçesine ekli olarak sunulan müşterek vekaletname uyarınca bir kısım davalıların (... mirasçıları, ... v.d.) vekili olduğundan mahkemenin 26.05.2016 tarihli duruşmasında mübaşir tarafından adının yüksek sesle okunarak gelip gelmediğinin duruşma tutanağına yazılması gerekmektedir. Anılan duruşmada Av. ... ve diğer avukatların isimlerinin okunmadığının iddia edildiği, Av. ...'nın ise; duruşma yapıldığı sırada duruşma salonunda dinleyici sırasında oturmakta olduğu bu durumun da tutanakla tespit edildiği anlaşılmıştır.
O halde bir kısım davalılar vekilinin duruşmaya katılımı sağlanmadan duruşma yapılması ve karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkına aykırılık teşkil ettiğinden doğru olmamıştır.
Kabule göre de;
1) Taşınmazın tamamı hakkında satış kararı verilmesi gerekirken mahkemece hükmün 2. fıkrasında taşınmazın bir kısmı paylı şekilde bırakılarak bir kısım payın satışına ilişkin hüküm kurulması,
2) Bir kısım davalılar vekili tarafından davacı aleyhine açılan ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/443 Esas sayılı dosyası ile ... 4. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/306 Esas sayılı dosyalarının bekletici mesele yapılıp yapılmaması gerektiği hakkında bir karar verilmemesi,
3) Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olup, sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilemeyeceğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin “Taraflara” payları oranında yükletilmesi gerekir. Bu durumda kendisini vekille temsil ettiren ... mirasçıları davalılar lehine hükmedilmemiş olması da doğru olmamıştır.
Hükmün bu nedenlerle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 24.01.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)