(4721 S. K. m. 605, 606, 610) (Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük m. 39)
Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 02.02.2015 gününde verilen dilekçe ile mirasın hükmen reddi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 31.03.2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
KARAR
Dava, mirasın hükmen reddi talebine ilişkindir.
Davacı vekili, davacının murisi ...'in 01.06.2014 tarihinde vefat ettiğini, murisin ölümünden sonra ... Bankası ... Şubesi tarafından mirasçıları aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğü'ne ait 2015/359 ve 2015/360 Esas sayılı dosyalar ile icra takibi yapıldığını, bankaya ödemesi gereken borcun 23.000,00TL olduğunu, murisin başkaca malvarlığının olmadığını, adına kayıtlı taşınmaz malının bulunmadığını belirterek ölüm tarihi itibari ile terekenin borca batık olması nedeniyle mirasın hükmen reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, murisin borcu nedeniyle icra takibine girişildiğini, dava dilekçesi yasal şartlara haiz olmadığından dilekçenin şekil yönünden reddi gerektiğini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını ve davanın 3 aylık yasal süre geçtikten sonra açıldığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Mahkemece, "davanın kabulüne, ... T.C kimlik numaralı muris ...'in terekesinin borca batık olduğunun tespitine, mirasçı davacının muris ...'in mirasını hükmen reddetmiş sayılmasına" karar verilmiştir.
Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 605/2. maddesi gereğince açılan mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir. Ölüm tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır (TMK m. 605/2). Mirasçılar 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 610. maddesinde yazılı aykırılıklar bulunmadıkça yani zımnen mirası kabul etmiş duruma düşmüş olmadıkça her zaman murisin ödemeden aczinin tespitini isteyebilir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 606. maddesinde belirtilen süre bu davada uygulanmaz. Dava alacaklılara husumet yöneltilerek görülür. Bu davada yetkili mahkeme ise alacaklıların davanın açıldığı zamandaki ikametgahı mahkemesidir. Ayrıca Türk Medeni Kanununun Velayet Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzüğün 39/2. fıkrası gereğince mirasın reddi yetkisini içeren özel vekaletname sunulması da zorunludur.
Öte yandan mirasın hükmen reddi davaları niteliği gereği davalı-alacaklının, murisin terekesinin borca batık olduğunu bilmediği, bilmesinin de mümkün olmadığı, terekenin borca batık olup olmadığına yapılan yargılama sonrasında karar verilen davalar olduğundan yargılama gideri ve harçtan davalı taraf değil davacı taraf sorumlu olur.
Somut olaya gelince mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve incelemeler hüküm kurmaya yeterli değildir. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması, takibe konu borç miktarı gözönünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüte neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Ne var ki; mahkemece hükme esas alınan 13.01.2016 tarihli hesap uzmanı bilirkişi raporunda dosya içerisine celbedilen 2011/359 Esas ve 2011/360 Esas sayılı dosyaların taraflarının farklı olduğu, eldeki dava ile ilgisi olmadığı gerekçesiyle murisin borç miktarının belirlenmesinde davanın taraflarının beyanı esas alınarak değerlendirme yapıldığı belirtilmiştir. Mahkemece bu rapor hükme esas alınarak pasif kaydı net olarak tespit edilmeksizin hüküm tesis edilmiştir. Bu nedenle ilgili icra takip dosyaları getirtilerek murisin ölüm tarihi itibariyle terekesinin pasifi net olarak tespit edildikten sonra sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde taraf beyanları esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmemiş, eksik inceleme nedeni ile hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 23.09.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)