(2709 S. K. m. 2) (6100 S. K. m. 27, 280) (7201 S. K. m. 10, 20, 21)
Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 17/08/2015 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 28/06/2016 günlü hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı ... vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Dava, İİK'nun 121. maddesi uyarınca alınan yetki belgesine dayalı olarak alacaklı tarafından açılan ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili, davalılardan ...'ın davacıya olan borcundan dolayı İzmir 18. İcra Müdürlüğünün 2014/2774 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, borçlunun murisleri F. ve ... adlarına kayıtlı .. İli, .. İlçesi, 101 ada 37, 55 ve 59 parsel, 119 ada 12 ve 37 parsel, 193 ada 195, 384, 391, 114, 79, 363, 455, 459, 10, 22, 468, 478 ve 90 parsel, 140 ada 1 parsel, 142 ada 2 parsel, 197 ada 2, 21, 24, 26, 29, 31, 34, 15, 17, 35, 43, 52, 237, 238, 31 ve 329 parsel ile 483 ada 2 parsel sayılı taşınmazlarda borçlunun hissesine alacak nedeniyle haciz konulduğunu ve icra mahkemesinden iş bu davayı açmak üzere yetki verildiğini belirterek dava konusu 37 adet taşınmazda ortaklığın satış yoluyla giderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Bir kısım davalılar duruşmalardaki beyanlarında, dava konusu taşınmazların satılmasını istemediklerini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazlardaki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.
Hükmü, davalı ... vekili temyiz etmiştir.
1) Dava konusu 101 ada 37, 55 ve 59 parsel, 119 ada 12 ve 37 parsel, 193 ada 384, 391, 114, 79, 363, 455, 459, 10, 22, 468, 478 ve 90 parsel, 140 ada 1 parsel, 142 ada 2 parsel, 197 ada 2, 21, 24, 26, 29, 31, 34, 15, 17, 35, 43, 52, 237, 238, 31 ve 329 parsel ile 483 ada 2 parsel sayılı taşınmazlar yönünden;
Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.
Mahkemece paydaşlığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi halinde satışın nasıl yapılacağının ve satış bedelinin ne şekilde dağıtılacağının hüküm sonucunda gösterilmesi gerekir.
Satışına karar verilen taşınmaz;
a) Paylı mülkiyet hükümlerine konu ise satış bedelinin paydaşların tapudaki payları oranında,
b) Elbirliği mülkiyeti hükümlerine tabi olması halinde satış bedelinin mirasçılık belgesindeki paylar oranında,
c) Hem paylı, hem de elbirliği mülkiyeti halinin bir arada bulunması halinde ise satış bedelinin tapudaki ve mirasçılık belgesindeki paylar nazara alınarak dağıtılmasına karar verilmesi gerekir.
Öte yandan 492 sayılı Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğu için harçla yükümlü tutulamaz.
Ayrıca Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları iki taraflı, taraflar için benzer sonuçlar doğuran davalar olup, sonuçta kazanan ve kaybeden taraftan söz edilemeyeceğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de taraflara payları oranında yükletilmesi gerekir.
Somut olaya gelince; mahkemece, dava konusu 101 ada 37, 55 ve 59 parsel, 119 ada 12 ve 37 parsel, 193 ada 384, 391, 114, 79, 363, 455, 459, 10, 22, 468, 478 ve 90 parsel, 140 ada 1 parsel, 142 ada 2 parsel, 197 ada 2, 21, 24, 26, 29, 31, 34, 15, 17, 35, 43, 52, 237, 238, 31 ve 329 parsel ile 483 ada 2 parsel sayılı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik yok ise de harcın kimden nasıl tahsil edileceğinin yazılmamış olması, satış bedelinden paydaş olmayan davacıya da mirasçılık belgelerinde payı oranında verilmesine şeklinde karar verilmesi doğru değil ise de bu hususlar kararın bozulmasını ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HUMK'nın 438/7. maddesi gereğince hüküm sonucunun aşağıdaki şekilde düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.
2) Dava konusu 193 ada 195 parsel yönünden;
Dava konusu 193 ada 195 parsel sayılı taşınmazın tapu kayıt maliklerinden ...,.... davada yer almamıştır.
Mahkemece, 193 ada 195 parsel sayılı taşınmazda adı geçen paydaşlar sağ ise kendilerinin, ölü iseler mirasçılık belgelerinin temini ile mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerekirken, taraf teşkili sağlanmadan 195 parsel sayılı taşınmaz yönünden davanın esasının karara bağlanması doğru değildir.
Sonuç: Yukarıda (1.) bentte açıklanan nedenlerle; davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm sonucunun; 5 No'lu maddesinde "İlam harcının" ibaresinden sonra gelmek üzere "Tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları nispetinde alınarak" ibaresinin eklenmesine, hüküm sonucunun 1 No'lu maddesinin (b) bendinin kaldırılarak yerine "Satış bedelinin, tapu kaydı ve mirasçılık belgesindeki payları oranında paydaşlara dağıtılmasına" ibaresinin eklenmesine, 101 ada 37, 55 ve 59 parsel, 119 ada 12 ve 37 parsel, 193 ada 384, 391, 114, 79, 363, 455, 459, 10, 22, 468, 478 ve 90 parsel, 140 ada 1 parsel, 142 ada 2 parsel, 197 ada 2, 21, 24, 26, 29, 31, 34, 15, 17, 35, 43, 52, 237, 238, 31 ve 329 parsel ile 483 ada 2 parsel sayılı taşınmazlar yönünden hükmün DEĞİŞTİRİLMİŞ ve DÜZELTİLMİŞ bu şekliyle ONANMASINA, taşınmaz malın satış bedelinden payına düşecek paranın % 011,38 oranında hesaplanacak onama harcından peşin alınan 29,20 TL’nin mahsubu ile bakiyesinin temyiz edene yükletilmesine, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 193 ada 195 parsel sayılı taşınmaz yönünden BOZULMASINA, peşin alınan harcın istek halinde ilgilisine iadesine, 10.02.2020 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)