(4721 S. K. m. 644) (2004 S. K. m. 121)
Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 26.12.2008 gününde verilen dilekçe ile elbirliği mülkiyeti talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın usulden reddine dair verilen 15.03.2016 günlü hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
KARAR
Dava, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi istemine ilişkindir.
Davacılar vekili, muris ... oğlu ...’den intikal eden ... İli, ... İlçesi, 2572 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesini talep etmiştir.
Bir kısım davalılar cevap dilekçelerinde, dava dosyasında davacının ... olarak gösterildiğini, ...’ün kendisine vekalet veren mirasçılardan harici olarak payları satın aldığını, asıl amacının satış olduğunu, ... tarafından yapılan işlemlerin geçersiz olduğunu beyan ederek, davanın reddini savunmuşlardır.
Mahkemece, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.
TMK’nın 644. maddesi gereğince bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hakimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.
Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir.
Mirasçılara gönderilecek davetiyede "belirlenen süre içinde elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya paylaşma davası açılmadığı takdirde istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verileceğinin" bildirilmesi zorunludur.
Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi davalarını mirasçılar açabilir. Mirasçılar dışında alacaklılar da İcra İflas Kanununun 121. maddesi uyarınca icra hakiminden “yetki belgesi” almak kaydıyla bu davayı açabilirler.
Bu tür davalarda mirasçılık belgesine atıf yapılmakla yetinilmemeli; hüküm sonucunda infazda tereddüte neden olunmayacak şekilde elbirliği halindeki mülkiyetin veya payın mirasçılık belgesindeki paylar oranında paylı mülkiyete çevrilmesine karar verilmelidir.
Somut olaya gelince; davacılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... vekili Avukat ... tarafından 25.12.2008 tarihinde elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi istemli olarak dava açılmıştır. Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2008/67 Esas - 1346 Karar sayılı ortaklığın giderilmesi talepli dava dosya içerisinde davacıların ...’e verdikleri vekaletnamelerin yer aldığı, bu vekaletnamelerde tevkil yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacı olarak tensip zaptında ismi gösterilen ... tarafından açılan bir dava bulunmadığı gibi bu kişinin kök muris ile ilgisinin de bulunmadığı anlaşılmıştır. Mahkeme bu hususlar gözetilmeden dava dışı ...’e davacı sıfatı verilmiş ve ...’ün aktif dava ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Yukarıda izah edildiği gibi ...’in dava dosyasında davacı olarak gösterilmesi mahkemenin hatalı işleminden kaynaklandığından, yazılı şekilde davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.
Kabule göre de dava elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi istemli olduğundan, iki taraflı davanın niteliği gereği ölü olan mirasçılara husumet yöneltilebilir.
Ayrıca murise ait yakın tarihli mirasçılık belgesinin dosya içerisine alınmadan karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 01.10.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)