(775 S. K. m. 34) (4721 S. K. m. 705)
Davacılar vekili tarafından, davalılar aleyhine 13/12/2004 gününde verilen dilekçe ile tapudaki şerhin terkini mahkeme ilamının infazı talebi üzerine yapılan muhakeme sonunda; davalı Hazine yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalılar yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine dair verilen 24/12/2015 günlü hükmün Yargıtay’ca, duruşmalı olarak incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle, tayin olunan 17/11/2020 günü için yapılan tebligat üzerine davalı Hazine vekili Av. ....geldi. Başka gelen olmadı. Duruşmaya başlandı. Süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelenin sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. İş karara bırakıldı. Bilahare dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Davacılar vekili, davacıların ....'nın mirasçıları olduğunu, Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1996/1176 Esas - 2003/229 Karar sayılı ilamında davaya konu 3206 ada 19 parsel sayılı taşınmazda ... adına olan tapu kaydının iptali ile davacıların müşterek murisi adına tesciline karar verildiğini, 11.03.2003’de verilen kararın temyiz edilmeksizin 13.07.2004’te kesinleştiğini, kararda şerhin terkini hususunda bir açıklama bulunmadığını, 775 sayılı Yasaya göre başkasına devir edilemez şeklinde olan şerhin de kaldırılıp kaldırılmayacağı ile ilgili bir açıklama bulunmadığından bahisle tapu müdürlüğünün mahkeme kararını uygulamadığını, ilamın infaz edilememesi nedeniyle eldeki davayı açmak zorunda kaldığını ileri sürerek, dava konusu taşınmazda 775 sayılı Yasa gereği konulan ''başkasına devir edilemez'' şeklindeki şerhin kaldırılması ve taşınmazın davacıların müşterek murisi adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, tescile ilişkin işlemlerin Gaziosmanpaşa Belediyesi tarafından yürütüldüğünü, idarelerinin tescil ile ilgili herhangi bir işlem yapılmadığını, bu nedenle husumetin kendilerine yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Belediyesi vekili cevap dilekçesi ile, davanın idare mahkemesinde görülmesi gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu taşınmazın 775 sayılı Yasa'ya göre ... adına tescilinin Belediyelerince yapılmasına rağmen, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 16/09/1987 tarih ve 1987/1 - 375 Esas - 1987/635 Karar sayılı ilamına göre husumetin Büyükşehir Belediyesi'ne yöneltilmesi gerektiğini, yetkinin Büyükşehirde olduğunu, 3030 sayılı Yasa'ya göre Belediyelerine yetki devri yapıldığını, davayı kabul etmediklerini reddedilmesini talep etmiştir.
Davalı Maliye Hazinesi'ne izafeten İstanbul Muhakemat Müdürlüğü vekili cevap dilekçesi ile, davaya konu taşınmazın 28/02/1989 tarih ve 2902 yevmiye ile tescil edildiğini, yapılan imar uygulamasıyla maliklik hakkının sona erdiğini, bu nedenle 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini, tapuda şerhin terkini istemli açılan davada davalının tapu müdürlüğü olması gerektiğini, işlemin Gaziosmanpaşa Belediyesi'nce yürütüldüğünü, davanın reddedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vd. vekili 16.04.2013 havale tarihli beyan dilekçesi ile, dava dilekçesinde, İstanbul 2. İdare Mah.nin 1997/1168- 1201 E. K. sayılı ilamıyla davacılar lehine kazanılan hakkın Gaziosmanpaşa Belediyesi tarafından ifa edilmediğini belirterek dava açılmışsa da iddialar ile gerçek birbiriyle örtüşmediğini, İstanbul 5. İdare Mahkemesi’nin 2007/1081-1556 E.K. ile belediyenin eksiksiz ifa ettiğini, davalıların murisi adına olan tapu tahsis belgesinin iptal edildiğinden bahsedilmekteyse de iptal kararının hukuka uygun olmadığını, davacıların bu davayı açmakta hukuki menfaatleri olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davalı Hazine yönünden davanın husumetten reddine, diğer davalılar yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Hükmü, davacılar vekili duruşmalı olarak temyiz etmiştir.
775 sayılı kanunun 34. maddesinde; “(Değişik birinci fıkra: 2/3/1988 - 3414/4 md.) Bu Kanun hükümlerine göre belediyelerce tahsis olunan arsalar, yapılar ve bu arsalar üzerinde yapılan bina ile meydana gelen taşınmaz mallar, tahsis tarihinden itibaren l0 yıl süre içinde: a) Devir ve temlik olunamaz. b) Rehin, ve diğer ayni haklarla takyidedilemez. c) Satış va'di sözleşmesine konu teşkil edemez. d) Taksim ve satış suretiyle şüyuun giderilmesi talebine konu olamaz. e) Haczedilemez ve işgal olunamaz. Ancak, (e) fıkrası hükmü mahfuz kalmak şartiyle, ölüm, emeklilik, görev nakli ve Türkiye Emlak Kredi Bankasının veya konut kredisi veren diğer kuruluşların ipotekli alacaklarından dolayı yapılacak satış ve işlemler bu kayıtlara bağlı değildir.” hükmü yer almaktadır.
Somut olaya gelince, dava konusu taşınmazın Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1996/1176 Esas, 2003/229 Karar sayılı ilamıyla davalıların murisi ... adına olan kaydının iptaliyle davacıların murisi Şerif ağca adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. İlam tapuda infaz edilememiştir. TMK’nın 705. maddesinde yer alan; “Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması, tescille olur. Miras, mahkeme kararı, cebrî icra, işgal, kamulaştırma hâlleri ile kanunda öngörülen diğer hâllerde, mülkiyet tescilden önce kazanılır. Ancak, bu hâllerde malikin tasarruf işlemleri yapabilmesi, mülkiyetin tapu kütüğüne tescil edilmiş olmasına bağlıdır.” hükmü gereğince davacılar külli halef olarak taşınmazın mülkiyetini Gaziosmanpaşa 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 1996/1176 Esas, 2003/229 Karar sayılı ilamıyla kazanmışlardır. 775 sayılı Yasanın 34. maddesine göre tahsis tarihinden itibaren 10 yıllık süreyle şerh etkisini tasarruf etme yönünde göstermekteyse de dava tarihi itibariyle bu sürenin dolduğu anlaşılmaktadır. O halde mahkemece, davacıların mahkeme ilamıyla dava konusu taşınmazda mülkiyet elde ettiği göz önünde bulundurularak tapu kaydındaki şerhin terkinine yönelik talebin kabulüne karar verilmesi gerekir.
Mahkemece, belirtilen husus üzerinde durulmadan yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17.11.2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)