(4721 S. K. m. 7, 29, 30, 501, 594, 598) (3402 S. K. m. 22)
Dava: Davacı vekili tarafından, 26/05/2015 gününde verilen dilekçe ile mirasçılık belgesi verilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 17/05/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi ... tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, Türk Medeni Kanunu'nun 594. maddesine dayalı olarak mirasçılık belgesi verilmesi isteğine ilişkindir.
Davacı Hazine vekili, ... Mahallesi, 592 parsel sayılı taşınmazın maliki ... mirasçılarının söz konusu taşınmazlarla ilgili herhangi bir işlem yapmadığını belirterek Türk Medeni Kanunu'nun 594. maddesine göre Maliye Hazinesi’nin mirasçılığına karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulü ile; ...Mahallesi, 592 parsel sayılı taşınmazın maliki ... mirasçıları olarak gözüken malik hanesinin miras sebebi ile istihkak davası açma hakları saklı kalmak üzere TMK'nın 594/2. maddesi gereği devletin mirasçı olarak tespitine karar verilmiştir.
Hükmü, ... temyiz etmiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 598. maddesine göre, başvurusu üzerine yasal mirasçı oldukları belirlenenlere, sulh mahkemesince veya noterlikçe mirasçılık sıfatlarını gösteren bir belge verilir. 501. maddesine göre ise, mirasçı bırakmaksızın ölen kimsenin mirası devlete geçer.
TMK'nın 30. maddesinde doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır.
TMK'nın 594. maddesi ile “Mirasbırakanın mirasçısı bulunup bulunmadığı veya mirasçıların tamamı bilinmiyorsa, sulh hakimi uygun araçlarla ve bir ay ara ile iki defa ilan yapıp hak sahiplerini son ilandan başlayarak en geç bir yıl içinde mirasçılık sıfatlarını bildirmeye çağırır. İlan süresinde kimse başvurmazsa ve sulh hakimi de hiçbir mirasçı tespit edememişse, miras sebebiyle istihkak davası açma hakkı saklı kalmak üzere miras Devlete geçer.” düzenlemesi getirilmiştir.
Mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davada irs ilişkisi kural olarak nüfus kayıtları ile ispat olunur. Nüfus kayıtları belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça herhangi bir şekle tabi değildir. (TMK md.7) Hakim çekişmesiz yargıda re'sen araştırma ilkesi uyarınca, davanın ispatı için gerekli bütün delillere başvurabilir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 29. maddesinde bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren tarafın iddiasını ispat etmek zorunda olduğu, 30. maddesinde ise doğum ve ölümün öncelikle nüfus sicilindeki kayıtlarla, nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa her türlü delille kanıtlanabileceği belirtilmiştir.
Somut olayda; dava konusu 592 parsel sayılı taşınmazın ... mirasçıları adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır. UYAP üzerinden yapılan incelemede 592 parsel sayılı taşınmazın 13.06.2016 tarihinde 3402 sayılı Kanunun 22/a maddesi gereğince yenilemeye tabi tutulduğu, taşınmazın güncel tapu kaydının dosya arasında olmadığı görülmektedir.
Ayrıca, davanın 18.12.2012 tarihinde açılarak 2012/228 Esas numarasını aldığı, mahkemece açılan davanın 2012/142 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği ancak temyize esas hükmün 2015/110 Esas numarası ile yargılamasının tamamlandığı anlaşılmaktadır. 2012/142 Esas sayılı dava dosyasından 592 parsel maliki olan ... hakkındaki mirasçılık belgesi talebine ilişkin mahkemece verilmiş bir tefrik kararına rastlanılamamıştır.
Tüm bu açıklamalar ışığında mahkemece; güncel tapu kaydı ile 2012/142 Esas sayılı dosyanın onaylı bir örneği dosya arasına alınmalıdır. Muris ...'e ait bilgi, belge olabileceğinden 592 parsel sayılı taşınmazın tüm tedavüllü tapu kayıtları ve dayanak belgeleri ilgili tapu müdürlüğünden getirtilerek, murisle ilgili araştırma yapılmalıdır.
Ayrıca, temyiz eden ... temyiz dilekçesinde 592 parsel maliki ...'in mirasçısı olduğunu savunduğundan, mahkemece temyiz edenin bu konudaki tüm delilleri toplanmalıdır. Bu doğrultuda; temyiz edene tapu kaydındaki ...'in soyadını tashih davası açmak üzere süre verilmeli, dava sonuçlandıktan sonra gerek görülürse taşınmaz başında keşif yapılarak temyiz edenin murisi ile dava konusu taşınmaz arasında kullanım itibariyle irtibat olup olmadığı araştırılmalıdır. Kadastro tespiti esnasında bilirkişi ve muhtar olarak görev yapan kişilerin hayatta olup olmadıkları ilgili kolluk kuvveti aracılığıyla tespit edilmeli, hayatta olduklarının anlaşılması halinde yapılacak keşifte tanık olarak beyanlarına başvurulmalıdır. Bu kişilerin hayatta olmadıklarının anlaşılması halinde taşınmazın evveliyatını, kullanımını bilen, görgüye ya da duyuma dayalı bilgisine başvurulabilecek köyün yaşlı kişilerinin tespiti sağlanıp taşınmaz başında tanık olarak dinlenilmelidir. Tüm bu araştırmalar sonucunda; temyiz eden ... ile taşınmaz maliki muris ... arasında irs bağının bulunup bulunmadığı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmelidir.
Temyiz eden ...'nun muris ... mirasçısı olduğunun kuşkuya yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi halinde davanın reddine karar verilmeli, taşınmaz malikinin mirasçısı olduğunun tespit edilememesi halinde ise davanın kabulüne karar verilmelidir.
Belirtilen tüm bu eksiklikler giderilmeksizin karar verilmiş olması doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle ...'nun temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın yatırana iadesine, 08.02.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)