(492 S. K. m. 27, 30, 32) (1086 S. K. m. 409) (6100 S. K. m. 150)
Dava: Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.03.2012 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 05.05.2016 günlü hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne, duruşma isteğinin değerden reddine karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:
Karar: Dava, taşınmaz mal satış vaadi sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Davacı vekili, davalının, Mersin 1. Noterliği’nin 07.09.2009 tarihli, 14379 yevmiyeli satış vaadi sözleşmesiyle mirasbırakanı A. B.’dan intikal eden 237 parsel sayılı taşınmazdaki hissesini müvekkiline satmayı vaad ve taahhüt ettiğini, zilyedliğini devrettiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazda davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, müvekkilinin dava konusu taşınmazdaki hissesini satmayı vaadetmediğini, davacı tarafından herhangi bir satış bedelinin ödenmediğini, zilyedliğini devretmediğini, satış vaadi sözleşmesinin vekil eliyle ve müvekkilinin rızası hilafına ve zararına yol açacak şekilde baba oğul olan vekil ve davacı arasında kötüniyetle ve muvazaalı olarak yapıldığını, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmü, davalı vekili temyiz etmiştir.
Davanın açılması harca tabi usulü bir işlemdir. Davanın açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarının türü, ödeme yeri, zamanı ve usulü 492 sayılı Harçlar Kanunu 27 ve devamı maddeleri ile bağlı tarifede gösterilmiştir. Harcın eksik yatırılması halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcın yatırılmamasına ve yaptırımı aynı Kanunun 27. ve 32. maddelerinde belirtilmiştir. 492 sayılı Harçlar Kanununun 27. maddesinin son fıkrası hükmüne göre harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise, müteakip işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunacağı vurgulanmış ve 30. madde de yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunacağı, takip eden oturum gününe kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı, HUMK'nun 409. maddesinde (6100 sayılı HMK. md. 150) gösterilen süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının eksik harcın ödenmesine bağlı olduğu açıklanmıştır.
Bu hükümlerle eksik harcın tamamlatılmasına ilişkin özel bir düzenleme getirilmiştir. Eksik harcın alınması durumunda bu hükümlere uyulması gerekir.
Dava dilekçesinde 3.000 TL değer gösterilerek davalıların mirasbırakanı ...’in 521 ada 1 parsel, 510 ada 6 parsel, 503 ada 1 parsel sayılı taşınmazlardaki payının iptali ile davacı adına tescilinin talep edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, dava konusu bu payların dava tarihi itibariyle değeri üzerinden 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre eksik harç yönünden Kanunun öngörmüş olduğu prosedüre uyularak eksik harcın davacıya tamamlattırılması gerekirken, eksik harç tamamlanmadan tapu iptali ve tescil hükmü kurulması doğru görülmemiştir. Mahkemece, davacıya ihtarat yapılarak harcın ne kadar olduğu ve nereye yatırılması gerektiği bildirilmelidir. Verilen kesin sürenin sona ermesinden sonra eksik harç ikmal edilmediği takdirde dosyanın işlemden kaldırılması ve Harçlar Kanununun 30. maddesi delaletiyle HMK'nın 150/4 maddesinde öngörülen 3 aylık sürenin beklenmesi ve bu müddet içerisinde harç ikmal edilmediği takdirde dosyanın ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.
Harcın davacı tarafından tamamlanması halinde ise işin esasına girilerek, davaya konu satış vaadi sözleşmesinin iptali için davalı vekilince Mersin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/305 Esas sayılı dosyasında açıldığı bildirilen davanın sonucunun beklenmesi meydana gelecek neticeye göre bir karar verilmesi gerekir.
Mahkemece, değinilen hususlar gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan temyiz harcının iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 04.03.2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)